Kinderen van de bevrijding op zoek naar hun vaders

De zomer van '45, Ned. 1, 20.26-21.38u.

Een van de telefonistes bij de Nederlandse Dagblad Unie heet Trees. “O, nee! niet jij ook. Ik had geen Canadees, daarvoor was ik veel te jong”. Na het zien van de eerste aflevering van de serie De zomer van '45 die de NCRV de komende weken uitzendt, zal ze daar alleen maar blij om zijn.

Daarin staan twee Nederlandse meisjes centraal die, zoals zoveel van hun seksegenoten, verliefd worden op een Canadese soldaat. Logisch, na vijf jaren bezetting, met in de laatste jaren een dansverbod, de avondklok, een verbod voor meisjes om zonder begeleider zich in cafe's op te houden en de strenge seksuele moraal.

Er kan weer gedansd worden, gekust, gevreeën - het laatste helaas zonder voorbehoedmiddelen en de ellende die daarop volgt wordt in negen afleveringen getoond. Veel kinderen die uit deze, vaak korte, relaties werden geboren hebben nooit geweten wie hun vader was. Tot op de dag van vandaag zijn deze kinderen van de bevrijding naar hun vaders op zoek.

De meisjes die in verwachting raakten werden door hun omgeving zo goed mogelijk geholpen. Zoals de katholieke Maria die door haar ouders na overleg met de pastoor bij een klooster wordt afgeleverd waar zich meer meisjes bevinden die in verwachting zijn. Van abortus is natuurlijk geen sprake, de baby's komen allen ter wereld maar de moeders mogen hen niet zien. “Omdat dat niet goed voor je is,” zegt de non. Wanneer Maria, goed gespeeld door Renée Fokker, haar kindje borstvoeding geeft, wordt zij geblinddoekt en worden haar polsen aan de randen van het bed vastgebonden.

“Je kijkt terug naar de Middeleeuwen. De tragiek is vooral geweest dat alles wat voor deze zwangere meisjes werd geregeld niet uit kwade wil gebeurde. De ouders en de omgeving hadden het beste met hen voor. Het is dan ook te gemakkelijk om nu met een opgeheven vingertje te wijzen op wat toen verkeerd is gegaan”, aldus Hugo Heinen die samen met Carel Donck en Willem Kapteyn het scenario voor de serie heeft geschreven.

In 1946 bedroeg het aantal buitenechtelijke kinderen ruim zevenduizend, eind jaren dertig was dat nog ruim tweeduizend. Ook het aantal geslachtsziekten steeg snel.

De serie is de moeite van het kijken waard, de problematiek komt goed uit de verf. Het is een problematiek die bij elke oorlog en bevrijding hoort - de snelle verliefdheid, het overhaaste vertrek van de soldaat, het meisje dat achterblijft - in verwachting en maar hopen dat "haar soldaat' weer terugkomt. Wat zelden het geval is.