JOHN BLOCK; Kleurrijke carrière ten einde

ROTTERDAM, 30 SEPT. Na Martinair en Transavia verlaat John Block (62) nu zijn derde chartermaatschappij, Air Holland. Hiermee lijkt een vroegtijdig einde gekomen te zijn aan een kleurrijke carrière in de Nederlandse luchtvaart.

Ruim dertig jaar geleden begon Block als reclamevlieger bij Martinair, destijds de enige chartermaatschappij die Nederland rijk was. “Bij Martinair van Martin Schröder werd ik vice-president. Martin deed de strategie, daar werd ik naar mijn mening te weinig bij betrokken. Daarom ben ik na zeven jaar opgestapt”, zei hij twee jaar geleden tijdens een vraaggesprek.

De energieke Block kon zijn strategische inzicht vervolgens kwijt in Transavia, de chartermaatschappij die hij oprichtte. Met deze maatschappij, die opereerde op de snel groeiende markt van vluchten naar Spanje en andere bestemmingen rond de Middellandse zee, bond hij de strijd aan met Schröder. Toen KNSM (het latere Nedlloyd) grootaandeelhouder werd, midden jaren zeventig, vertrok hij.

Het bloed kroop echter waar het niet gaan kon. Aanvankelijk hield Block zich bezig met wat advieswerk en het verbouwen van avocado's in Spanje. Maar hij keerde na een paar jaar terug naar Nederland om er, met steun van de touroperators Arke en Neckermann, Air Holland op te richten. Hoewel KLM, Transavia en Martinair de concurrentie liever zagen gaan dan komen, slaagde Air Holland erin zich een plaatsje op de Nederlandse chartermarkt te verwerven. Sinds 1985 vliegt het vanaf Schiphol en, aanvankelijk, met succes.

De beursgang in 1989, begeleid door de Amrobank, deed veel stof opwaaien. De Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers (VNV), die van mening was dat de Amro een veel te gunstig beeld schetste van de beursganger, vroeg Pieter Lakeman van de Stichting Onderzoek Bedrijfsinformatie de zaak te onderzoeken. Naar aanleiding van diens verslag adviseerde de VNV haar leden falcons (lange termijn opties op bestaande aandelen) zo snel mogelijk te verzilveren.

VNV en Sobi kregen gelijk. De koers van de aandelen Air Holland zakte van 37 gulden bij introductie tot 4,30 gulden afgelopen vrijdag.

Block, die in de luchtvaartwereld vooral bekend staat als "doener' en niet als "denker', had grootse plannen met Air Holland. Hij wilde verder dan de Middellandse zee en opende diensten op Kenia en Aruba. Het idee om op Kenia te gaan vliegen, kreeg hij toen hij een kopie van een marktstudie van Transavia onder ogen kreeg.

Die overstap naar verre bestemmingen is te veel gebleken voor Air Holland. Er werd veel genvesteerd, en het aantal arbeidsplaatsen steeg snel; van 176 in 1989 tot 275 nu. De kostbare uitbreidingen vielen echter samen met een stagnatie in de markt. De sterke stijging van brandstofprijzen en verzekeringstarieven door de Golfoorlog waren vervolgens voldoende om Air Holland in de financiële problemen te brengen die nu in ieder geval Block de kop hebben gekost.