Boeren belegeren ministers EG: "Wir wollen auch essen'

BEETSTERZWAAG, 30 SEPT. Langs een haag ME'ers komen elf EG-landbouwministers met hun ega's om 10 uur vanochtend uit een achteruitgang van hotel Lauswolt in het Friese Beetsterzwaag. Het is dan ruim vijf uur nadat kwade akkerbouwers uit de drie noordelijke provincies met gaskanonnen en carbidbussen de nachtrust van de hoge EG-delegatie, die voor een informeel overleg naar Friesland was afgereisd, had verstoord.

“Wir wollen auch Essen haben”, roept een boze boer naar het gezelschap. Een ander bijt directeur-generaal van der Lelie van het ministerie van Landbouw toe: “Dit is de man die ons landbouwbeleid bepaald heeft. Dat is de grootste schurk”.

De hoofdingang van het imposante landgoed is geblokkeerd door metershoge strobalen en aardappelen die op de rode loper van de trap zijn gekieperd. Op het gazon staan tientallen tractoren en ruim 150 actievoerende boeren. Klaas Dijkstra uit Emmeloord, woordvoerder van de boeren, komt om negen uur naar buiten. Via een megafoon spreekt hij de boeren toe vanaf het bordes, omringd door vier agenten. “Het overleg verloopt moeizaam”, zegt hij, terwijl de automatische kanonnen die boeren op het land gebruiken om vogels weg te jagen, afgaan.

De boeren eisen in eerste instantie het vertrek van de hele groep ministers, maar willen later een gesprek met minister Bukman en landbouwcommissaris MacSharry. Bukman heeft laten weten daar alleen in toe te stemmen als de blokkade wordt opgeheven. Later mag de blokkade blijven, als de overige ministers maar een vrije doortocht krijgen en ongestoord naar twee touringcars kunnen lopen.

“Een gesprek met alle ministers”, wordt er geroepen. Dijkstra verklaart dat er geen tolken zijn, en de Franse en Engelse landbouwministers niet aanwezig zijn. De boeren willen echter een brede delegatie en eisen dat ook de Duitse minister Kiechle bij het gesprek aanezig is. Een kwartier later komt Dijkstra opnieuw naar buiten. “Het is de ME of wat anders”, zegt hij, “Kiechle wordt geweigerd. Het terrein wordt door de ME schoongeveegd en er komt geen gesprek of er komt een gesprek met Bukman en MacSharry.”

De confrontatie met de ME is volgens Dijkstra “een te groot offer. Het leven is concessies doen”. De menigte gaat overstag. Dijkstra, W. Schaap, K.J. de Waard, G. Dikboom, M. Rienks en L. Hamster, twee afgevaardigden uit elke provincie, zullen het gesprek gaan voeren. “We vragen geen concrete toezeggingen”, legt Dijkstra later op verzoek uit, “Onze wens is dat Bukman en MacSharry onze wensen meenemen in het overleg dat morgen plaatsvindt in Drachten. Daar wordt gesproken over agrificatie en dat is volgens ons de oplossing van de akkerbouwproblematiek. Geen prijsdaling voor granen, vlees en melk, zoals Mac Sharry wil. Ook geen hectaretoeslag. Je kunt boeren niet afhankelijk maken van toeslagen. Dan worden het staatsambtenaren, net als vroeger in het Oostblok.”

Ook de door MacSharry aangekondigde produktiebeheersing, waarbij in Europa 4 miljoen hectare landbouwgrond verplicht braak moet worden gelegd, wijst Dijkstra af. “Dat betekent dat er 400.000 arbeidsplaatsen in de landbouw verdwijnen.”

De politiebewaking van Lauswolt wordt buiten door enkele Dremtse boeren gehekeld. “We konden zo het zwembad in, als we hadden gewild”, zegt één van hen. Een ander laat een kaart zien. “Er zijn vier toegangswegen, die had de politie toch kunnen afsluiten? Over interne veiligheid gesproken. We konden de trekkers vanmorgen zo tot aan de slaapkamerramen rijden.”

Persvoorlichtster M. van der Linden van de Rijkspolitie Friesland spreekt tegen dat het hotel niet goed bewaakt zou zijn. “Er waren dertien veiligheidsmensen binnen, alle deuren waren beveiligd. We hadden hier rekening mee gehouden, maar tegen tractoren doe je niet zoveel. Het was niet onze bedoeling om Lauswolt op voorhand hermetisch af te sluiten.”