Moskou en het Westen positief over rede Bush

LONDEN- PARIJS- MOSKOU, 28 SEPT. De voorstellen van de Amerikaanse president Bush voor een reductie van het strategische-kernwapenarsenaal en de aangekondigde eenzijdige ontmanteling van een groot deel van de kernwapens voor de korte afstand hebben zowel in Moskou als in de Westeuropese hoofdsteden een positief onthaal gekregen.

Vandaag komen de vertegenwoordigers van de lidstaten van de NAVO op verzoek van secretaris-generaal Wörner bijeen om het initiatief van Bush te bespreken.

In Moskou liet de Russische president Jeltsin, met wie Bush kort voor het uitspreken van zijn rede een telefonisch onderhoud had, weten grote waarde te hechten aan het initiatief van de Amerikaanse president en zich ervoor te zullen inzetten dat er van de kant van de Sovjet-Unie een passend antwoord komt. Hij zegde de medewerking van Rusland toe bij de uitwerking van concrete maatregelen op het terrein van de wapenbeheersing. Het overgrote deel van de kernwapens van de Sovjet-Unie staat op Russische grondgebied. Bush sprak ook telefonisch met president Gorbatsjov en ook hij heeft positief gereageerd op de voorstellen, aldus de Amerikaanse president.

De Franse president Mitterrand, die ook telefonisch door Bush persoonlijk van de voorstellen op de hoogte was gesteld, juichte het initiatief van de Amerikaanse president toe als “een werkelijk keerpunt in de nucleaire ontwapening”. Frankrijk zal de aankondigingen en voorstellen zorgvuldig bestuderen, zo werd in Parijs gezegd, maar houdt vast aan zijn standpunt dat het zijn kernwapenarsenaal nog niet hoeft te reduceren zolang er nog zo'n grote kloof is tussen de nucleaire arsenalen van de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten enerzijds en Frankrijk anderzijds. Frankrijk beschikt over ongeveer vijfhonderd kernwapens

De Britse premier, John Major, vond dat Bush voorstellen blijk geven van een grote verbeeldingskracht en sprak van “een beslissend moment in onze geschiedenis” als de Sovjet-Unie zou besluiten met evenveel verbeeldingskracht te reageren. De Britse minister van defensie, Tom King, sprak eerder voor de Britse televisie van een “belangrijke reductie van het nucleaire arsenaal, waarop de Sovjet-Unie met een antwoord zal moeten komen als ze echt hulp wil van het Westen”. Een aanwijzing dat ook de Britten zouden willen overgaan tot een reductie van hun kernwapenarsenaal gaf de minister niet. “Wij hebben het absolute minimum aan afschrikkingsmateriaal”, aldus Tom King. Groot-Brittannië is van plan de Polaris-kernonderzeeër te vervangen door de Trident.

Minister van buitenlandse zaken Van den Broek is van oordeel dat de nieuwe voorstellen van Bush passen bij de nieuwe verhoudingen tussen Oost en West “en bij de revolutionaire veranderingen in de Sovjet-Unie”. “Drastische verdere vermindering van de atoombewapening” kan daadwerkelijk bijdragen tot stabielere verhoudingen met de Sovjet-Unie, aldus de minister. (Reuter, AFP, ANP)

Onze correspondent in Brussel meldt: Manfred Wörner, de secretaris-generaal van de NAVO, heeft het, wat hij noemde “verreikende initiatief” van president Bush verwelkomd. Daarmee wordt, zo zei de secretaris-generaal, een nieuw en veelbelovend hoofdstuk geopend in de betrekkingen tussen de Sovjet-Unie en de VS. “Het is een mijlpaal bij het bouwen van een vreedzaam, vrij en samenwerkend Europa, waarbij de hele wereld een aanmerkelijk veiliger plaats wordt”, zo meent de secretaris-generaal. Wörner spreekt de hoop uit dat de Sovjet-Unie deze “gewichtige gelegenheid” zal aangrijpen om te antwoorden met “substantiële verminderingen” van haar eigen nucleaire wapens.