Bush lanceert plan voor ontmantelen van grote arsenalen kernwapens; Terugtrekking en vernietiging; Oproep aan Moskou; Nederland kernwapenvrij

WASHINGTON, 28 SEPT. President Bush heeft gisteren drastische reducties in de kernbewapening aangekondigd. Hij wil onder andere alle Amerikaanse tactische kernwapens die ter land of vanuit zee kunnen worden gelanceerd verwijderen en zo Nederland, België, Duitsland en Italië voor het eerst sinds de jaren vijftig kernwapenvrij maken.

Gisteravond ontvouwde hij zijn plannen tijdens een historische, maar met technische details doorspekte toespraak voor de Amerikaanse televisie vanuit het Witte Huis.

Bush wil de in Nederland en de rest van West-Europa en Zuid-Korea opgeslagen nucleaire granaten en kernkoppen voor korte-afstandsraketten vernietigen. Hij dringt er bij de Sovjet-Unie op aan om hetzelfde te doen met haar tactische kernwapens en nucleaire landmijnen, die Amerika niet bezit. De Sovjet-Unie heeft deze wapens over alle republieken verspreid, behalve in Azerbajdzjan en Armenië. De Amerikaanse regering hoopt dat de Sovjet-Unie aan deze gevaarlijke situatie een einde maakt door het Amerikaanse voorbeeld na te volgen. De zwaardere Sovjet-kernwapens zijn slechts in vier republieken ondergebracht.

Bush wil ook de circa 400 vanuit onderzeeërs en schepen gelanceerde nucleaire Tomahawk-kruisraketten en kernbommen op vliegdekschepen terugtrekken. “We zullen wel een effectieve vanuit de lucht gelanceerde nucleaire capaciteit in Europa behouden”, zei Bush.

De Amerikaanse president neemt definitief afscheid van de omstreden plannen voor een tienkoppige MX-raket, die op rails door de Amerikaanse woestijn zou moeten rijden. De Senaat had eerder deze week al een streep door die plannen gehaald. De volgens het START-verdrag te verwijderen kernwapens voor de lange afstand gaat Bush in versneld tempo terugtrekken en vernietigen, zodra dat verdrag door de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten is geratificeerd.

Bush wil via onderhandelingen zo snel mogelijk afkomen van destabiliserende meerkoppige raketten. Verder wil hij een einde maken aan de permanente alarmstatus van de met kernwapens uitgeruste “vliegende forten”, de B2-bommenwerpers. “Nu is het tijd om de kansen te grijpen”, zei Bush. “Nu kunnen het Sovjet-volk en hun leiders de zware last van een gevaarlijk en kostbaar nucleair arsenaal, dat de wereldvrede de laatste vijf decennia heeft bedreigd, van zich afwerpen.” “Een Sovjet-invasie in West-Europa, gelanceerd met weinig of geen waarschuwing, is niet langer een realistische dreiging.” Bush zei dat de Sovjet-leiders de laatste jaren kernwapens steeds meer als een last en niet als een middel voor nationale veiligheid beschouwden.

Pag.5:

Reducties leiden niet tot grote besparingen

Bush gaat ook de twee door de marine en de luchtmacht gecontroleerde kernarsenalen samenbrengen onder een gezamenlijk commando. Dit laatste voorstel strijkt in tegen de haren van de gevestigde Pentagon-bureaucratie, die sterk in onderling wedijverende krijgsmachtonderdelen denkt. Verder stelde hij voor om met de Sovjet-Unie een raketafweersysteem te ontwikkelen tegen mogelijke aanvallen van terroristen of van nieuwe kernmachten.

Hij wil de commando en controle over kernwapens met de Sovjet-Unie coördineren, samenwerken om de veiligheid van kernkoppen te waarborgen en om ze op verantwoorde wijze op te slaan of te vernietigen.

Bush zei dat deze vergaande plannen voorlopig niet tot grotere besparingen zullen leiden op de Amerikaanse defensiebegroting. Hij legde nogmaals de nadruk op het belang van conventionele strijdkrachten in een nieuwe “veelzijdig inzetbare” vorm voor regionale crises overal ter wereld. Bush gaat ook door met het ontwikkelen van het omstreden raketafweersysteem SDI en de strategische B-2-bommenwerper.

Bush had zijn plannen heel goed geheim weten te houden. Pas vrijdagmorgen lekte een deel uit via de Washington Post en toen besloot Bush geheel onverwachts tot zijn toespraak. Hij overlegde van te voren met president Gorbatsjov, president Jeltsin en met Europese leiders.

De plannen van president Bush werden met lof ontvangen door het Amerikaanse Congres, al bepleiten de Democraten verdergaande reducties van Amerikaanse wapenarsenalen. De Democratische voorzitter van de defensiecommissie, afgevaardigde Les Aspin, zei dat Bush de juiste systemen eruit haalt, maar dat hij toch verder zou moeten gaan. Aspin zei dat de plannen van Bush slechts een half miljard dollar op een begroting van 291 miljard besparen. Democraten proberen al SDI en de B-2-bommenwerper te blokkeren.