Roemeense kompels wachten op versterking; Betogers trekken op naar paleis Iliescu

BOEKAREST, 27 SEPT. In Boekarest zijn vanochtend na een etmaal vol gewelddadige en verwarrende incidenten drieduizend mijnwerkers een belegering begonnen van het paleis Cotroceni, de residentie van president Iliescu.

De mijnwerkers gingen vanochtend niet, zoals gisteren bij het parlement en vannacht bij het televisiegebouw, tot de aanval over maar gingen op de grond zitten in afwachting van versterking.

De situatie in Boekarest is uiterst verwarrend. Na een dag van onrust en geweld verlieten vannacht tweeduizend mijnwerkers Boekarest; tegelijkertijd kwamen echter nieuwe mijnwerkers in de hoofdstad aan.

President Iliescu aanvaardde gisteren het ontslag van premier Petre Roman en de Roemeense regering, waarmee werd voldaan aan de belangrijkste eis van de demonstrerende mijnwerkers. Roman zelf zei in een tv-vraaggesprek te zijn afgetreden omdat de regering niet bij machte was gebleken het geweld van woensdag te voorkomen of in te dammen. Hij kondigde aan te zullen aanblijven tot er een regering van nationale eenheid is gevormd.

Op aandringen van hun leider, Miron Cosma, verlieten daarop de duizenden mijnwerkers het plein voor het regeringsgebouw. Cosma riep hen op naar hun woonplaats Petrosani terug te keren. De demonstranten, tienduizend in getal, marcheerden daarop in de richting van het treinstation Baneasa in het noorden van Boekarest. Halverwege echter maakten duizenden betogers rechtsomkeert om terug te lopen naar het centrum. Ze riepen nu leuzen tegen president Iliescu, maakten hem uit voor leugenaar en eisten zijn aftreden. Ze kregen later gisteren versterking van duizenden collega's die in de loop van de ochtend per trein en vrachtwagen naar Boekarest waren gekomen.

De mijnwerkers begaven zich naar het parlement, waar honderden mijnwerkers binnendrongen en plunderingen aanrichtten. De aanwezige parlementariërs werden opgeroepen zich uit te spreken voor het aftreden van Iliescu. De president ontving tegelijkertijd een delegatie van de mijnwerkers voor een gesprek; na dat overleg riep Cosma opnieuw op tot de terugkeer van de betogers naar Petrosani. De oproep werd echter door de meeste betogers genegeerd.

Van het parlement trokken de mijnwerkers 's avonds op naar het gebouw van de Roemeense televisie. Toen ze aanstalten maakten het gebouw te bestormen, kwam het tot gevechten met ordetroepen die vijf uur duurden.

Pag.5:

Roemeense regering: leger paraat

De meeste mijnwerkers trokken zich later vannacht terug op een station of het Universiteitsplein in het centrum, waar ze de rest van de nacht doorbrachten. De leiding van de vakbond van mijnwerkers riep vannacht een algemene staking uit.

Of er gisteren bij de gevechten doden zijn gevallen is niet duidelijk. Volgens waarnemers en ooggetuigen had de strijd een minder verbeten en grimmig karakter dan woensdag, toen vier mensen werden gedood en meer dan honderd gewond. Bij hun gewelddadige optreden hadden de mijnwerkers gisteren opnieuw de steun van duizenden inwoners van Boekarest.

De regering heeft gisteren besloten militairen uit te rusten met wat officieel werd genoemd “oorlogsmunitie” en de staat van paraatheid van de strijdkrachten in de hoofdstad te verhogen. In een verklaring werd gesteld dat “het leger zijn taak, het herstel en het handhaven van de orde, met vastbeslotenheid zal uitvoeren teneinde de voortgang van het democratiseringsproces en de hervormingen te garanderen.”

President Iliescu zei gisteren in een tlevisietoespraak besprekingen te zijn begonnen over de vorming van een regering van nationale eenheid. Hij zei dat de leiders van de mijnwerkers hem hadden verteld het geweld bij de demonstraties te betreuren. Volgens Iliescu was het ergste geweld niet gepleegd door mijnwerkers, maar door “individuen” die zich bij hen hebben aangesloten.

Premier Roman zei gisteren in een gesprek met de Franse televisie dat de mijnwerkers “gemanipuleerd” worden door lieden die streven naar “een communistische staatsgreep”. (Reuter, AFP, UPI)