Onderzoek naar "intimidaties' op Landbouw

DEN HAAG, 27 SEPT. Op aandringen van de Tweede Kamer laat minister Bukman (landbouw, natuurbeheer en visserij) een onafhankelijk onderzoek uitvoeren door externe deskundigen naar het functioneren van zijn departement.

Aanleiding is een reeks beschuldigingen over intimidatiepraktijken op het ministerie, met name bij personeel van de Algemene Inspectiedienst (AID). De Tweede Kamer, die gisteren op initiatief van Groen Links een spoeddebat hield, had eerder deze week op een dergelijk onderzoek aangedrongen.

Bukman blijft erbij dat de beschuldigingen die maandagavond in het tv-programma NOS-laat door huidige en ex-ambtenaren van zijn ministerie werden geuit - intimidatie van collega-ambtenaren, afluisterpraktijken - stuk voor stuk elke grond missen. Het programma was volgens Bukman “een aaneenschakeling van feiten waarvan ik niet anders kan concluderen dan dat het merendeel ofwel apert onjuist is of in een zodanig licht is gesteld dat suggesties worden gewekt die niet overeenstemmen met de realiteit”, zo blijkt uit een brief die hij gisteren kort voor een door Groen Links aangevraagd spoeddebat naar de Tweede Kamer had gestuurd. Bukman wil toch een onderzoek, naar eigen zeggen ter meerdere zorgvuldigheid.

Hoewel Bukman alle aantijgingen ontkent, erkende hij gisteren dat AID-ambtenaren in de afgelopen jaren recherche-onderzoeken hebben ingesteld naar college's op het departement. In een aantal gevallen werd de telefoon afgeluisterd, steeds na toestemming van het openbaar ministerie, aldus Bukman. Van illegale afluisterpraktijken is volgens hem nooit sprake geweest. Bukman wil dat er een einde komt aan recherche-onderzoek van de AID naar eigen collega's, maar heeft dat naar eigen zeggen niet zelf in de hand omdat de opsporing van de AID naar strafbare feiten onder de verantwoordelijkheid valt van het openbaar ministerie. Recherche-onderzoek naar eigen mensen gebeurt volgens Bukman vanaf 1986, op initiatief van toenmalig secretaris-generaal Van Dinter, tegenwoordig de hoogste ambtenaar op het ministerie van justitie.

In de brief die enkele uren voor het begin van het spoeddebat naar de Kamer werd gestuurd, kondigde Bukman zijn onderzoek aan. Namens staatssecretaris Gabor schrijft de minister daarin dat geen van de beschuldigingen “grond geven voor een vermoeden van onzorgvuldig handelen, laat staan van bewust schaden van persoonlijk belangen”.

Volgens Bukman is er “geen sprake van intimidatie van personeel bij de AID, noch ergens anders bij het ministerie. Een en ander zou zeker naar voren gekomen zijn bij het onafhankelijk onderzoek dat is verricht naar het functioneren van de AID”. Daarmee doelt Bukman op het rapport van het onderzoeksbureau Twijnstra en Gudde en de Rijksuniversiteit Leiden van juni waarin harde conclusies over het gebrekkige personeelsbeleid bij de AID worden getrokken. Op de vraag uit de Kamer wanneer hij met een reactie op dat rapport komt, liet Bukman weten dat gisteren een stuurgroep op het ministerie aan de slag is gegaan om een reactie voor te bereiden. Zijn standpunt zal nog enkele maanden op zich laten wachten.

De Tweede Kamer reageerde tevreden op de toezegging van Bukman om een onafhankelijk onderzoek in te laten stellen, nadat hij maandagavond in NOS-laat nog stellig verklaarde dat de beschuldigingen voor hem geen aanleiding waren om een onderzoek in te stellen.

Van Bukman moeten de onderzoekers antwoord geven op de volgende vraag: “In hoeverre bieden organisatie, coördinatie en arbeidsverhoudingen op het ministerie van landbouw, natuurbeheer en visserij een voldoende waarborg dat in de beleidsontwikkeling en beleidsuitvoering natuur- en milieubelangen optimaal tot hun recht komen. Kunnen tegen deze achtergrond daarvan in de organisatie en in haar intern en extern functioneren verbeteringen worden aangebracht.”

Naar aanleiding van het onafhankelijk onderzoek zal de Kamer mogelijk opnieuw in actie moeten komen, waarschuwde het Tweede-Kamerlid Blauw (VVD), want “de onderste steen moet boven”.

Foto: Minister Bukman van landbouw, visserij en natuurbeheer beantwoordt vragen van de Tweede Kamer tijdens een spoeddebat naar aanleidingschuldigingen over intimidatiepraktijken op zijn departement. (Foto Roel Rozenburg)