Bewoners centrum gematigd positief over eigen stadsdeelraad; Amsterdam licht plannen toe voor deelraad binnenstad

AMSTERDAM, 27 SEPT. T. Mulder, de ambtelijk interim-manager die de komst van de deelraad voor de Amsterdamse binnenstad voorbereidt, wist niet wat hem overkwam. De bewoners van de Noordelijke grachtengordel, woensdagavond bijeen in het zalencentrum de Rode Hoed, stemden massaal voor het instellen van een aparte deelraad voor de Amsterdamse binnenstad.

De afgelopen weken heeft de gemeente Amsterdam op een tiental bijeenkomsten de plannen toegelicht voor het instellen van een afzonderlijke deelgemeente voor het Amsterdamse centrum. Zestien van zulke onafhankelijke stadsdelen met een eigen bestuur en een eigen ambtelijk apparaat bestaan al. Het centrum is als laatste onder bestuur van de gemeenteraad gebleven.

Groot is het enthousiasme bij de bewoners van Amsterdam-centrum niet voor het instellen van een eigen stadsdeelraad. De opeenstapeling van bestuurlijke problemen en het weinig soepele functioneren van het ambtelijke apparaat in de afgelopen jaren hebben gezorgd voor een stemming die het midden houdt tussen opgekropte frustratie en moedeloze berusting. Klachten van bewoners in andere stadsdelen - of het nu de gemeentereiniging of het parkeerbeleid betreft - hebben het vertrouwen in de kwaliteit van de bestuurlijke decentralisatie er niet groter op gemaakt.

“Ik heb tot dusver weinig voorstanders van een stadsdeel voor het centrum ontmoet”, begint Mulder dan ook met gepaste voorzichtigheid zijn toelichting. In de Rode Hoed ligt de stemming anders. “Als bewoner van de binnenstad vind ik het heel goed dat wij een rechtstreeks gekozen bestuur krijgen”, meent een heer met luide stem. Applaus is zijn deel. “U bent de eerste die dat zo uitgesproken vindt”, brengt Mulder verbaasd uit.

De welwillende stemming in de zaal - zestig mensen van overwegend middelbare leeftijd, geen jongeren - blijkt voor een belangrijk deel te worden bepaald door het plaatselijke parkeerprobleem. Mede door de bouw van een nieuwe parkeergarage bij het Centraal Station staan er de afgelopen tijd nogal wat parkeerplaatsen aan de grachten op de tocht. En dat is de bewoners danig in het verkeerde keelgat geschoten.

Heel Amsterdam beslist via de gemeenteraad over onze parkeerplaatsen, is de algemene grief. Nu de rest van de stad wel eigen deelraden bezit, is het onzin dat de binnenstad “de speeltuin” van het centrale stadsbestuur blijft. Dan liever ook een deelraad; erger kan het moeilijk worden, menen de aanwezigen.

Er bestaat niettemin nogal wat wantrouwen in de zaal over de wijze waarop de centrale stadsdeelraad uiteindelijk zal functioneren. Wat gebeurt er met de binnenstad als er nu al achter de schermen serieus gedacht wordt om het aantal deelraden in Amsterdam over een jaar of zeven, acht drastisch te verminderen? Dat zal voor het centrum, met 75.000 inwoners een der grootste stadsdelen, weinig gevolg hebben, meent Mulder.

De bestuurlijke herindeling van Amsterdam begon vanuit de gedachte in de jaren zeventig dat het bestuur dichter bij de burger gebracht moest worden. Maar de deelraden bleken tevens een uitstekende manier om forse bezuinigingen door te voeren op de gemeentelijke diensten. Opsplitsing van het ambtelijke apparaat zou immers tot een efficiëntere bedrijfsvoering leiden, dacht men. En dus werden de budgetten voor de deelraden zodanig vastgesteld, dat Amsterdam als geheel jaarlijks zo'n 90 miljoen gulden bespaart.

Het systeem van de deelraden is daarbij ook nog eens ingepast in de bestuurlijke reorganisatie van de gehele Amsterdamse regio. In het Regionaal orgaan Amsterdam (ROA) worden op termijn de Amsterdamse deelraden en randgemeenten bijeengevoegd. De deelraad de Pijp krijgt dan als het ware dezelfde positie als de gemeente Abcoude. De huidige gemeente Amsterdam met zijn burgemeester en wethouders verdwijnt in deze opzet. Daarom is de instelling van een eigen bestuur voor het centrum op den duur onontkoombaar, zo werd gisteren duidelijk gemaakt.

Uiteindelijk is de verwachting dat de gemeenteraad uit drie opties voor de invoering van de centrale deelraad moet kiezen: invoering in 1994 gelijk met de volgende gemeenteraadsverkiezing (zoals oorspronkelijk gepland), in 1995 als de ROA voor de eerste keer direct wordt verkozen, of invoering ergens in het komende decennium, als de ROA volledig met alle taken en bevoegdheden is toegerust.

Eind november beslist de gemeenteraad over de invoering van de centrale stad. Eerder die maand zullen inwoners door middel van een hoorzitting van de raadscommissie nog hun zegje kunnen doen.