Amsterdam vindt dat het de Bank van Europa verdient

AMSTERDAM, 28 SEPT. Het is voor de positie van Amsterdam als financieel centrum van Europees formaat van groot belang zetel te worden van de toekomstige Europese centrale bank. De Nederlandse regering moet Amsterdam zo snel mogelijk officieel kandidaat stellen voor de zogenoemde Eurofed.

Dat kwam deze week naar voren tijdens een bijeenkomst van de initiatiefgroep Amsterdam Financial Centre, waarin topmensen uit het bedrijfsleven, de financiële wereld en de overheid van gedachten wisselen.

Deelnemers aan het overleg, dat regelmatig wordt gehouden sedert de oprichting van de stichting in 1989, zijn onder andere president dr. W.F. Duisenberg van De Nederlandsche Bank, burgemeester Van Tijn van Amsterdam, mr. R. Hazelhoff en mr. R.J. Nelissen (voorzitters raad van bestuur ABN AMRO) en voorzitter mr. B.F. Baron van Ittersum van de Amsterdamse effectenbeurs.

Na de informele vergadering van ministers van financiën afgelopen weekeinde over EMU is duidelijk dat de centrale Europese bank er zal komen, met als voorloper een Europees Monetair Instituut (EMI). In dit EMI, dat op 1 januari 1994 van start gaat, zullen de bestaande centrale banken in de EG samenwerken. In december zullen hierover op de Europese top in Maastricht verdragen worden afgesloten, waarna de eigenlijke strijd om de vestigingsplaats zal losbarsten.

Een verhoogd prestige en een stroom van banen en instellingen wachten de stad die de Europese Centrale Bank (ECB) in de wacht sleept. “Financiële instellingen van allerlei aard zullen zich hier vestigen als de Eurofed naar Amsterdam komt”, zegt mr. F. Hoogendijk, voorzitter van Amsterdam Financial Centre.

In het voordeel van Amsterdam zijn volgens hem de centrale ligging en gemakkelijke toegankelijkheid, de onafhankelijke traditie van De Nederlandsche Bank, goed opgeleide werknemers en relatief lage kantoorhuren. Volgens Hoogendijk is naast de inspanning van de overheid nodig dat de hoofdstad in het kader van Amsterdam financieel centrum zorgt dat de hoofdstad “klaar is voor de Europese centrale bank”.

Ter versterking van de internationale concurrentiepositie heeft Amsterdam bijvoorbeeld dringend behoefte aan meer duurdere huurwoningen. “De gemeente houdt gelukkig nu al meer rekening met de wensen van beleggers en projectontwikkelaars”, zegt hij.

Op financieel terrein vindt Hoogendijk dat de Amsterdamse effectenbeurs meer met zijn sterk verbeterde produkten moet adverteren. De beurs heeft de afgelopen jaren veel gedaan aan het verbeteren van de infrastructuur, zoals snellere clearing & settlement (de betaling en levering van effecten) en het Open Order Book (OOB) voor de handel in obligaties. Met het elektronische OOB-systeem, dat de weglekkende handel naar Londen een halt moet toeroepen, kunnen grote banken en commissonairs anoniem noteren voor welke prijzen en hoeveelheden ze willen handelen.

De Nederlandsche Bank meldde dit voorjaar in haar kwartaalbericht over aanwijzingen te beschikken dat de Amsterdamse effectenbeurs erin slaagde een deel van de naar Londen weggelekte obligatiehandel terug te halen. “De laatste statistieken bevestigen die trend”, zegt Hoogendijk.

Daarnaast zou Amsterdam verder moeten gaan met financiële innovaties. Amsterdam Financial Centre kwam deze week met een rapport over aandelen op naam, opgesteld door advocaten van Loeff Claes Verbeke. Nederland kent op dit moment alleen toonderstukken, waarbij de identiteit van de aandeelhouder onbekend is. Een systeem van aandelen op naam, zoals dat ondermeer in Groot-Brittannië voorkomt, zou de positie van Amsterdam als internationaal centrum versterken. Ongewenste overnames kunnen eerder worden vastgesteld en de relatie met de aandeelhouders, de zogenoemde investor relations, zou erdoor kunnen verbeteren.

Hoogendijk heeft de indruk dat bankpresident Duisenberg zich, om de Nederlandse kansen op de vestiging van de ECB niet in gevaar te brengen, niet heeft opgeworpen als opvolger van oud-Bundesbank-president Pöhl als voorzitter van het EG-comité dat het voorbereidende werk doet voor de EMU. “Duisenberg is een belangrijke monetaire autoriteit in Europa, wat de kansen voor Nederland vergroot.”

Amsterdam wordt gezien als een sterke kandidaat, maar heeft te maken met sterke concurrentie van vooral Luxemburg en Frankfurt. Waarnemers menen dat de keuze voor een vestigingsplaats van de centrale bank de uitslag zal zijn van een langdurige politieke koehandel tussen de 12 EG-lidstaten.

De strijd om de bank kan worden gecompliceerd door de twist tussen Frankrijk en de andere EG-staten over de vraag of het Europarlement alle plenaire zittingen in Straatsburg moet houden. Als het parlement zou verhuizen, dan is het mogelijk dat Parijs de centrale bank zal opeisen.

Wellicht doorslaggevend zal zijn dat Nederland de centrale bank "verdient' nadat eerder de Oost-Europabank naar Londen ging. Belangrijker nog is dat Nederland als klein land een neutrale keuze is voor de wedijverende grotere Europese machten.

In Amsterdam is er al een geschikt gebouw beschikbaar voor de ECB: het huidige hoofdkantoor van ABN Amro op de Herengracht in Amsterdam. Amsterdam Financial Centre heeft al contact gehad met ABN AMRO, die bereid is het prestigieuze gebouw voor dat doel beschikbaar te stellen.