Parijs en Brussel sturen extra troepen naar Zaïre

KINSHASA-BRUSSEL-PARIJS, 26 SEPT. België heeft besloten nog eens 500 parachutisten te sturen naar Zaïre, waar het sinds begin deze week door een muiterij in het leger onrustig is. Ook Frankrijk stuurt nog eens 150 militairen.

Behalve in de hoofdstad Kinshasa zijn de militairen nu ook neergestreken in de mijnstad Kolwezi in de zuidelijke provincie Shaba om daar landgenoten te beschermen en waar nodig naar het buitenland te evacueren.

De Verenigde Staten hebben gisteren aangekondigd vandaag te beginnen met de evacuatie van landgenoten uit Zaïre. Inmiddels zijn honderden buitenlanders vanuit Kinshasa veelal met hulp van de buitenlandse para's de grensrivier met het buurland Congo-Brazzaville overgestoken.

Sinds het uitbreken van de muiterij in het Zaïrese leger begin deze week zijn er volgens een groep Franse artsen in Kinshasa meer dan 100 doden gevallen. Een Belgische soldaat meldde vandaag rond het middaguur dat troepen trouw aan de Zaïrese president Mobutu opnieuw zijn gaan schieten om anti-regeringsprotesten uiteen te slaan. Of er daarbij slachtoffers zijn gevallen was nog niet duidelijk.

Gisteren berichtte de Franse regering dat Franse militairen de rust in Kinshasa hadden hersteld. Ook volgens de circa 250 vluchtelingen die vanochtend in Parijs arriveerden was Kinshasa bij hun vertrek vrij rustig. Elders in het land, met name in steden in Shaba, zou het nog onrustig zijn en zou geplunderd worden.

Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken zei gisteren dat de situatie in Zaïre snel verslechtert. “De veiligheid van mensen is niet meer verzekerd”, aldus Boucher. Behalve dat de Verenigde Staten waar nodig hun eigen landgenoten uit Zaïre zullen halen, helpen ze ook bij de Franse en Belgische operaties.

Vanochtend zijn enkele grote vliegtuigen van de Amerikaanse luchtmacht aangekomen in Toulouse om Franse troepen te vervoeren naar bases in Tsjaad en de Centraal Afrikaanse Republiek. De circa 600 Franse troepen die nu in Zaïre opereren, komen hoofdzakelijk uit deze bases. België kondigde gisteren aan vanuit België nog eens 500 militairen naar Zaïre te sturen, waarmee hun totaal aantal op 1.000 komt.

In Zaïre wonen ruim 10.000 Belgen en naar schatting 4.000 Fransen. Volgens ooggetuigen hadden zich gisteren 4.000 buitenlanders in het Intercontinental Hotel in Kinshasa verzameld.

President Mobutu heeft gisteren de avondklok ingesteld en zijn soldaten opdracht gegeven op iedereen te schieten die in groepjes van meer dan vijf personen samenkomt. Mobutu kondigde bovendien een nood-voedselhulpprogramma aan en riep de muiters op alle gestolen waar terug te geven.

De muiterij in het leger begon begin deze week uit onvrede met het soldij. Grote groepen burgers sloten zich snel bij de plunderende soldaten aan. Volgens ooggetuigen waren het de ergste rellen sinds Zaïre ruim dertig jaar geleden onafhankelijkheid verkreeg. Een ooggetuige zei gisteren dat het plunderen in de hoofdstad was opgehouden omdat er gewoonweg niets meer te plunderen valt.

Een van de voornaamste Zaïrese oppositieleiders, Nguz A Karl I Bond, heeft gisteren opgeroepen tot een onmiddellijke hervatting van de nationale conferentie over door president Mobutu beloofde politieke hervormingen, die enkele weken geleden na geruzie over procedures werd gestaakt. Volgens Karl I Bond moet de conferentie - “onder leiding van een capabele en neutrale persoon” - met voorrang een acte aannemen waarin wordt besloten tot het instellen van een regering die, “onder verantwoordelijkheid van een hoge vertegenwoordiger van de oppositie, recht en orde herstelt, grondwetswijzigingen voorbereidt en democratische verkiezingen organiseert”. (AP, AFP, Reuter)