Irak zoekt uitweg in conflict met VN

BAGDAD - NEW YORK, 26 SEPT. Irak heeft de Verenigde Naties vannacht een compromis aangeboden in het conflict om de activiteit van de in Bagdad vastgehouden nucleaire inspectiemissie. De leider van de missie, de Amerikaan David Kay, sprak vanochtend echter berichten tegen dat de confrontatie voorbij was. De Iraakse autoriteiten kondigden tegelijk een nieuwe anti-Amerikaanse demonstratie aan.

Irak liet de Veiligheidsraad weten dat de 44 inspecteurs de omstreden documenten van de Iraakse Atoomenergie Commissie die ze in hun bezit hebben, mogen meenemen als ze die registreren en ervoor een ontvangstbewijs tekenen. De inspecteurs werden dinsdag verhinderd de parkeerplaats van de Atoomenergie Commissie te verlaten tenzij ze de stukken afgaven, en werden sindsdien door veiligheidsdiensten belegerd. Volgens Bagdad gaat het om personeelsdossiers die uiteindelijk bij de Israelische inlichtingendienst Mossad zullen terechtkomen; de inspecteurs op hun beurt zeggen dat het de administratieve structuur van Iraks kernwapenprogramma behelst.

In eerste instantie was een bemiddelingspoging van de secretaris-generaal van de VN, Javier Perez de Cuellar, via een gesprek met minister van buitenlandse zaken Ahmed Hussein, mislukt. Maar later meldde Bagdad in een brief aan de voorzitter van de Veiligheidsraad, de Fransman Jean-Bernard Mérimée, met de voorzitter van de speciale wapencommissie van de VN, Rolf Ekeus, te willen praten over een “verbetering van de huidige situatie”. Als Ekeus niet binnen 48 uur daartoe naar Bagdad wilde reizen, stond Irak erop dat inspecteurs en Iraakse functionarissen samen alle stukken registreerden voor die door de VN worden afgevoerd. “Beschuldigingen gebaseerd op documenten of foto's die niet in het geneenschappelijke register zijn genoteerd, zullen een aanwijzing vormen van een vooropgezet plan Iraks belangen te schaden”, aldus de brief.

De brief, die door Mérimée als “niet negatief” werd gekenschetst, bevatte tevens een nieuw protest tegen de activiteit van de VN-missie, en met name haar lei der David Kay. Als “bron van de moeilijkheden” werd het feit genoemd dat “de inspectiemissies zijn toevertrouwd aan zo'n groot aantal Amerikaanse staatsburgers”.

Pag.5:

Situatie in Bagdad onveranderd

Dezen “voeren eenvoudig de politiek van hun regering uit, die volhardt in haar schendingen van zowel letter als geest van de resoluties van de Veiligheidsraad en het Iraakse leiderschap haar vijandige politiek oplegt”. Er zitten 27 Amerikanen in de delegatie.

Een woordvoerder van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) in Wenen meldde vanochtend vervolgens dat een deel van de inspecteurs van een Iraaks aanbod gebruik hadden gemaakt om, na 50 uur in hun auto's te hebben doorgebracht, naar hun hotel te gaan voor wat “welverdiende rust” terwijl de anderen aan de registratie van de stukken begonnen. “De zaken zien er een stuk beter uit”, voegde hij eraan toe.

Maar David Kay meldde later over zijn satelliettelefoon uit Bagdad dat er geen enkele verandering in hun situatie was gekomen en dat er daar ook geen enkele aanwijzing van een doorbraak was. “De toestand is precies hetzelfde als het de hele ochtend is geweest, en in feite de afgelopen twee dagen”, zei hij in een vraaggesprek met een Amerikaans televisiestation. Hij zei niet te weten waar de IAEA-woordvoerder zijn gegevens vandaan had. “Ze zijn zeker niet waar.”

De Iraakse autoriteiten kondigden voorts een nieuwe anti-Amerikaanse demonstratie aan, waarbij “een groot aantal” Irakezen ging protesteren tegen “de brutale wijze” waarop Kay - die er door Bagdad eerder deze week van is beschuldigd een CIA-agent te zijn - zijn inspecties in Irak uitvoert. Gisteren werden ongeveer 150 vrouwen en kinderen, beschreven als verwanten van personeelsleden van de Atoomenergie Commissie, per bus aangevoerd om te betogen tegen de inspecteurs. Ze droegen borden bij zich met leuzen in het Frans en het Engels met teksten als “Mossad wil de dossiers” en “Geef de personeelsdossies terug”. Iraakse en buitenlandse journalisten, die tevoren uit de buurt waren geweerd, waren uitgenodigd om de betoging te komen zien. (Reuter, AFP, AP)