Georgië: als broers elkaar bijten

TBILISI, 26 SEPT. In de lobby van hotel Iveria zijn vannacht een dertigtal met jachtgeweren bewapende dorpsbewoners uit de omgeving van Tbilisi neergestreken. Ze hebben kwartier gemaakt op de luie leunstoelen in de hal. Op de gepolitoerde tafels hompen brood, half leeggegeten blikjes, dampende kroezen thee en appelen.

De receptionist, keurig in een donker pak, kijkt met afgrijzen en lichte angst naar de ruwe bonken in zijn luie stoelen. Hij wil geen commentaar geven, hij weet van niks, hij komt net binnen. Hij heeft ze niet uitgenodigd, zoveel is wel duidelijk.

President Zviad Gamsachoerdia heeft een algehele mobilisatie van de bevolking tegen de “staatsgreep” van de oppositie afgekondigd en Johnny Kalandadze, veterinair assistent uit Kardabin, heeft gehoor gegeven aan de oproep van zijn president. Hij is de overste van deze volksmilitie, die door niemand gestuurd zegt te zijn en die van plan is de strijdende partijen met elkaar te verzoenen. “Als de ene broer de andere bijt, kunnen wij niet werkeloos toezien”, zegt Kalandadze, die al een delegatie naar het televisiecentrum, het bolwerk van de oppositie, heeft gestuurd. “De president is pas een paar maanden aan de macht, wat kun je in zo'n korte tijd doen? Laat hem zijn tijd uitzitten. Als hij ons niet bevalt stemmen we over vijf jaar niet meer op hem.” Schieten wil Kalandadze niet, de geweren zijn zuiver ter zelfverdediging, zegt hij.

De mannen van Kalandadze hebben jachtvergunningen, dus het ultimatum van de militaire commandant van de stad, Dzjemal Koetateladze, die eergisteren door de president is benoemd, zal waarschijnlijk op hem niet van toepassing zijn. De militaire commandant sommeert iedereen die een illegaal wapen bezit, dit voor zes uur vanavond in te leveren. In Tbilisi worden in verband met de uitzonderingstoestand patrouilles uitgevoerd door politie-agenten en leden van de Nationale Garde.

De inwoners van Tbilisi zullen voortaan ook weer op hun woorden moeten passen. “Burgers die desinformatie en geruchten verspreiden, die de autoriteiten in discrediet proberen te brengen, zullen worden gestraft overeenkomstig de regels van de uitzonderingstoestand”, aldus een appel van de militaire commandant aan de stadsbewoners.

Er wordt inmiddels wat heen en weer geruzied over de ware toedracht van het gewapend treffen bij de elektriciteitscentrale, waar gisternacht vier doden vielen. Volgens Gamsachoerdia probeerden de mannen van de afvallige commandant Kitovani het kantoorgebouw van de elektriciteitscentrale uit strategisch oogpunt te bezetten - dit past mooi in zijn theorie van de sluipende staatsgreep -, volgens de oppositie arresteerde de politie een paar mannen van Kitovani, waarna een vuurgevecht ontstond om hen te bevrijden.

De onderhandelingen tussen regering en oppositie lijken intussen in het slop te zitten. De oppositie bestaat uit verschillende fracties, maar ook in het bolwerk van de president zitten flinke barsten. Premier Akaki Asatiani stuurde gisteren drie ministers voor onderhandelingen naar Kitovani en ex-premier Tengiz Sigua, de leider van de oppositie. Sigua overhandigde hem nogmaals de eisen van de oppositie en zei dat dit de laatste kans was die de president zou worden gegeven.

Op een persconferentie gaf Asatiani toe dat, hoewel de pers volledig vrij is, de situatie bij de televisie “niet helemaal bevredigend” is. Gamsachoerdia heeft beloofd dat nationale bevrijding en democratisering hand in hand zullen gaan, maar “omdat de status van onze republiek nog niet duidelijk is, zijn de democratische principes nog niet volledig doorgevoerd”, aldus de premier. Asatiani sprak van een soort “communistische coup”. “Ik haat de oppositie niet, maar als wij ons gezag niet verdedigen zal dit land de komende honderd jaar erger worden dan veel landen in Afrika.”

De nacht is rustig geweest in Tbilisi. Het revolutionaire vuur van de eerste dagen begint een beetje te doven. Gamsachoerdia spreekt nog dagelijks zijn aanhangers toe. De krant Vrij Georgië is weer volledig regeringsgetrouw. “Voor de ogen van de hele mensheid rijpt openlijk en cynisch een nieuwe staatsgreep, natuurlijk onder de meest democratische leuzen,” zo karakteriseerde de krant vanochtend de politieke situatie.