Geheime uitgaven overheid voortaan naar Rekenkamer

DEN HAAG, 26 SEPT. Geheime uitgaven van de overheid moeten in alle gevallen rechtstreeks en persoonlijk worden gecontroleerd door de voorzitter van de Algemene Rekenkamer. De Tweede Kamer heeft gisteren voorgesteld dit wettelijk vast te leggen in de zogeheten Comptabiliteitswet die het financieel beheer bij het rijk regelt.

De Rekenkamer - het onafhankelijk controle-orgaan van de rijksoverheid - heeft onder de huidige wetgeving formeel helemaal niets te zeggen over geheime uitgaven. In de praktijk mag de president van de Rekenkamer de stukken die bij deze uitgaven horen, één keer per jaar inzien. De Tweede Kamer wil dat het ter inzage geven van de stukken niet langer een vrijblijvende zaak is, maar "automatisch' voortvloeit uit de wet.

Minister Kok (financiën) zei gisteren dat het per jaar om een bedrag van ongeveer elf miljoen gulden gaat, die voornamelijk worden uitgegeven voor activiteiten van de inlichtingendiensten.

In november vorig jaar kwam een dergelijke situatie nog in het nieuws via de zogeheten Gladio-affaire. Toen werd bekend dat Nederland een organisatie heeft van een gemengd burgerlijk militair karakter die de “geestelijke weerbaarheid van de bevolking in bezettingstijd moet versterken”. Daarnaast moet de groep de Nederlandse regering in ballingschap van de nodige informatie voorzien.

De Tweede Kamer was tot dan toe niet op de hoogte van het bestaan en de activiteiten van de groep die rechtstreeks verantwoording verschuldigd is aan de minister-president en de minister van defensie. De uitgaven die samenhingen met deze activiteiten werden wel door de president van de Rekenkamer gecontroleerd.

De Tweede Kamer vindt die gang van zaken onbevredigend. Tot dusver hebben ministers kritiek van de Rekenkamer op dit type uitgaven steeds ter harte genomen, maar als dit in de toekomst niet zou gebeuren moet de president een wettelijk houvast hebben om de kwestie aan te kaarten bij de minister van financiën of de commissie voor de inlichtingendiensten van de Tweede Kamer.

De Kamer stemde gisteren in met de wijziging van de Comptabiliteitswet die vooral de rol van de Rekenkamer bij de controle op uitgaven van ministeries regelt. De afgelopen jaren is er een serie wijzigingen van deze wet doorgevoerd die ertoe hebben bijgedragen dat de overschrijdingen van de departementen een halt zijn toegeroepen.