Culturele integratie

In zijn reactie in NRC Handelsblad van 17 september op mijn artikel over de malaise in de Nederlands Vlaamse culturele betrekkingen (11 september), vraagt Maarten Mulder: “Welke malaise?”. Mag ik hem uitnodigen alsnog de rapporten te lezen van de door mij genoemde adviescommissies, waarvan enkele ook door beide regeringen werden ingesteld? Er is intussen een nieuw rapport verschenen, van het Vlaamse Theater Instituut, dat mijn stelling alleen maar bevestigt.

En waarom zwijgt Mulder over het volstrekt onvoldoende functioneren van de Nederlandse Taalunie? Daarom stelden toch immers de regeringen een zware onderzoekscommissie in, die een hele waslijst van verbeteringen heeft voorgesteld? De door Mulder triomfantelijk aangekondigde integratie van de beide theaterwerelden is, zoals iedereen weet, niet te danken aan de ambtenarij, maar aan de mensen uit het veld. En als de directeur van het Fonds voor Literaire Producties en vertalingen onmiddellijk contact heeft gezocht met de Vlaamse overheid om te praten over een gezamenlijk vertaalbeleid, verdient hij een reprimande, want zo'n beleid hoort thuis in de Taalunie, die immers tot taak heeft de belangenbehartiging van de Nederlandse (noord- en zuid-) taal en literatuur.

Het gaat bij de broodnodige integratie van het Nederlandse en Vlaamse cultuurbeleid niet om een huwelijk waarvoor de sterkste partner, Nederland, nog niet klaar zou zijn, maar om een op korte termijn absoluut noodzakelijk gemeenschappelijke belangenbehartiging. Die is noodzakelijk wegens de voortschrijdende Europese integratie, waarbij het recht op autonomie van nationale en regionale culturen uitgangspunt dient te zijn.

Mulder noemt mij “een van de hardnekkigste provocateurs in dit verband”. Ik accepteer deze betiteling als een geuzennaam. Immers, Van Dale geeft als eerste betekenis van provocateur “iemand die uitdaagt, uitlokt”. Inderdaad, ik blijf de Nederlandse regering uitdagen een geïntegreerd buitenlands cultureel beleid op poten te zetten. Pas als het departementale particularisme wordt geëlimineerd, zal het met de malaise tussen Nederland en Vlaanderen op cultureel gebied gedaan zijn.