"Politieke Unie wordt uitgesteld'

BRUSSEL-BONN, 25 SEPT. Voor- en tegenstanders van het Nederlandse ontwerp-verdrag voor een Europese Politieke Unie, dat gisteren werd gepresenteerd, gaan ervan uit dat de onderhandelingen over het verdrag niet zoals afgesproken nog dit jaar zullen worden afgerond. Op Groot-Brittannië na hebben de landen van de Europese Gemeenschap nog niet officieel gereageerd op de Nederlandse tekst.

Bij de presentatie van het ontwerp-verdrag gisteren in Den Haag liet het ministerie van buitenlandse zaken weten dat in de titel "Op weg naar de Politieke Unie' “tot uitdrukking wordt gebracht dat op de top in Maastricht op 9 en 10 december niet de Politieke Unie zal worden gerealiseerd, maar dat Nederland wel een belangrijke stap in die richting wil zetten”. Staatssecretaris Dankert zei overigens dat het “essentieel blijft dat we in Maastricht tot een afronding komen”. Hij sloot een extra topconferentie over het onderwerp niet uit. De twaalf regeringen hebben vorig jaar afgesproken dat de herziening van de EG-verdragen eind dit jaar moet zijn afgerond.

In Groot-Brittannië is direct scherp afwijzend op het Nederlandse voorstel gereageerd. Premier Major wees er echter op dat het ontwerp niet meer is dan een basis voor discussie. Major zei ook dat het een vergissing is te veronderstellen dat Londen tegen elke vergroting van de macht voor het Europese Parlement is.

Volgens het Nederlandse voorstel krijgt het parlement in Straatsburg een recht op veto op alle terreinen waar de Raad van ministers met gekwalificeerde meerderheid beslist. Op vier andere terreinen krijgt het parlement medebeslissingsrecht. Tweede opvallende punt aan het ontwerp is dat er wordt gesproken over een veiligheidsbeleid van de EG, dat complementair zou moeten zijn aan dat van de NAVO.

In Duitsland is positief gereageerd op de nieuwe tekst, zo meldt onze correspondent. De Duitse regering houdt eraan vast dat zij een verdrag over de Europese Politieke Unie (EPU) alleen zal tekenen als het “democratisch tekort” in de EG aanmerkelijk wordt verkleind door uitbreiding van de bevoegdheden van het Europese Parlement.

Pag.5:

Duitsland stemt in met ontwerp van Nederland

Ook staat de regering in Bonn op een onverbrekelijke koppeling van het EPU-verdrag en het verdrag over Economische en Monetaire Unie (EMU). Beide verdragen, die zij dit najaar klaar wil zien, beschouwt zij als “tussenstations op de weg naar de Verenigde Staten van Europa”.

In zoverre stemt de Duitse regering zeker in met de EPU-voorstellen die Nederland gisteren heeft gedaan, zei een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken in Bonn vanmorgen desgevraagd. De voorstellen worden echter nog bestudeerd. Op het voorgestelde model van besluitvorming in de Europese Raad en de “completaire” verhouding tussen de Navo en een eigen Europese defensie-inspanning wilde hij nog niet ingaan.

Dat gold ook voor vraag of Bonn zó op een vaste koppeling van EPU en EMU hamert omdat het een spoedige monetaire unie van alle twaalf, economisch heterogene, EG-staten bij nader inzien toch niet zo gewenst acht.

Over de completaire verhouding tussen NAVO en een eigen defensie-instrument van de EG, waar Parijs weinig voor voelt, zei de woordvoerder: “De Duitse regering ziet voor de Westeuropese unie (WEU) slechts een ,brugfunctie' tussen de Navo en de EG, dat woord is in Bonn bedacht en we willen daarbij graag blijven”.

Italië staat in grote lijnen achter het Nederlandse voorstel, zo meldt onze correspondent in Rome. De Italiaanse regering kan zich vinden in de uitbreiding van de bevoegdheden van het Europese parlement, iets waarvoor ook Italië een jaar geleden als voorzitter sterk heeft gepleit.

Ten aanzien van het defensiebeleid legt Rome het accent op de Westeuropese Unie als kern van een Europese defensie, terwijl het Nederlandse voorstel in Italiaanse ogen de WEU enigszins negeert en de defensie in het kader van de NAVO wil plaatsen. Ondanks deze globale steun hebben Italiaanse diplomaten gesuggereerd dat het voorstel te laat komt om op de EPU-conferentie in Maastricht, in december, te kunnen worden aanvaard.

Spanje heeft in eerste instantie positief gereageerd op het Nederlandse voorstel. Madrid verwelkomt vrijwel iedere versterking van de politieke integratie en dringt daarbij vooral aan op snelheid. Men hoopt dat daardoor nationalistische sentimenten van minderheden in eigen land worden bezworen. Duidelijk problemen houdt Madrid op het gebied van de milieuwetgeving, die volgens de Spanjaarden niet bij meerderheid kan worden vastgesteld zolang er geen EG-fondsen voor de financiering bestaan, en met het idee om ook beslissingen over de infratsructuur gezamenlijk te nemen, waarvoor hetzelfde geldt.