Havel wil nog dit jaar referendum over toekomst Slowakije

PRAAG, 25 SEPT. De Tsjechoslowaakse president Václav Havel heeft gisteren opgeroepen tot een referendum over de Slowaakse onafhankelijkheid en gesuggereerd dat hij af zal treden als de Slowaken besluiten uit de bestaande federatie te stappen.

Havel zei in een toespraak tot het federale parlement dat het referendum “voor eens en altijd” een eind zal maken aan het debat over de staatkundige toekomst van Slowakije, dat het openbare leven nu al maanden domineert en dat Tsjechoslowakije volgens de president op de rand van een breuk heeft gebracht. “De burgers zijn zich daarvan bewust en hun bezorgde stem wordt steeds vaker gehoord”, zo hield hij gisteren de leden van het parlement voor.

Het Slowaakse parlement begint deze week aan een cruciaal debat over de Slowaakse onafhankelijkheid. Het wees maandag een motie van de hand waarin werd voorgesteld de soevereiniteit van Slowakije uit te roepen waarin werd gesteld dat Slowaakse wetten voorrang genieten boven de wetten van de federatie.

Havel stelde gisteren dat Tsjechoslowakije alleen kan overleven als de twee republieken die samen de federatie vormen, die federatie wensen voort te zetten. De president zei “ervan overtuigd te zijn dat de burgers zich zelf moeten uitspreken”. Het beste middel daarvoor is een referendum. Hij deed een beroep op de parlementsleden zich daarvoor uit te spreken en de procedure op gang te brengen die zo'n referendum nog dit jaar mogelijk maakt. Hij voegde daaraan toe dat hij “de consequenties zal trekken” als de kwestie van de Slowaakse onafhankelijkheid niet wordt opgelost of als Slowakije zich van de Tsjechische landen afscheidt.

Opiniepeilingen hebben aangetoond dat tachtig procent van de Tsjechen en zeventig procent van de Slowaken de federatie in stand wil houden en dat maar vier procent van de Tsjechen en tien procent van de Slowaken wenst dat Slowakije onafhankelijk wordt.