Zuidsoedanees verzet splijt in twee facties

NAIROBI, 24 SEPT. Het Soedanese Volksbevrijdingsleger (SPLA) is in twee facties uiteengevallen. Sinds vorige week wordt in Zuid-Soedan gevochten tussen de facties.

Op 30 augustus maakten de drie SPLA-commandanten Riek Mochar, Lam Akol en Koang Chol bekend SPLA-leider John Garang te hebben afgezet. Vanuit hun hoofdkwartier in Nassir aan de Ethiopische grens verklaarden zij dat heimelijk ook andere SPLA-commandanten niet langer de “dictatoriale” Garang als hun leider accepteerden.

Midden vorige week liep, na nu pas bekend is geworden, de machtsstrijd voor het eerst uit op gevechten. Eenheden van commandant Riek vielen het stadje Akoba aan. Na hevige gevechten zegevierden Rieks troepen, waarbij volgens hulpverleners doden vielen. In het weekeinde volgden gevechten bij Ayod en Waat.

Riek probeert het SPLA langzaam van Garang over te nemen. Deze week arriveert in de Keniase hoofdstad Nairobi een afgevaardigde van Riek om er een kantoor van de Soedanese Hulp- en Rehabilitatie Associatie (SRRA) op te zetten. De SPLA van Garang beschikt al over een SRRA-kantoor in Nairobi, van waaruit de humanitaire hulp voor Zuid-Soedan wordt gecoördineerd.

In gebieden in Zuid-Soedan waar minderheidsstammen leven lijkt sympathie te bestaan voor Rieks rebellie tegen Garang. In Rieks geboortegebied bij Ler bijvoorbeeld zouden SPLA-soldaten en functionarissen zich afkeren van Garang. Rond Ler wonen de Nuers. Het SPLA wordt gedomineerd door Zuid-Soedans grootste stam, de Dinka, waartoe ook Garang behoort.

Tribale verschillen zijn niet noodzakelijkerwijs de hoofdoorzaak van het geschil binnen het SPLA. Garangs autoritaire beleid stuit al jarenlang op verzet. Zijn uiterst innige relatie met de inmiddels verdreven Ethiopische leider Mengistu vonden critici binnen het SPLA “politiek onverstandig”. Vermoedelijk de belangrijkste kritiek op Garang betreft zijn streven naar “de bevrijding van geheel Soedan”. Veel Zuidsoedanezen wensen afscheiding van het zwarte Zuid-Soedan van het islamitische en gearabiseerde noorden.

De onenigheid binnen het SPLA geeft de junta van generaal Beshir in Khartoum een prachtkans om toe te slaan. Een aanval door deSoedanese regeringsstrijdkrachten op Nassir bijvoorbeeld, zou nu kans van slagen maken. Het regenseizoen is bijna afgelopen, waarna in de droge tijd het logge regeringsleger weer beter kan opereren. Uit betrouwbare bronnen wordt vernomen dat de regering MiG-gevechtstoestellen heeft laten overvliegen naar Juba en El Obeid, vlakbij het strijdtoneel.