Terlouw voorgedragen voor commissarispost Gelderland

DEN HAAG, 24 SEPT. Oud D66-leider dr. J. Terlouw (60) is vorige week door minister Dales (binnenlandse zaken) in de ministerraad voorgedragen als nieuwe commissaris van de koningin in Gelderland. Naar alle waarschijnlijkheid volgt zijn benoeming eind deze week. Daarmee zou D66 voor het eerst een commissariaat van de koningin verkrijgen.

De benoeming gaat ten koste van de VVD, die nu nog twee commissariaten bezet: Friesland en Groningen. Terlouw volgt de op 29 mei overleden VVD'er M. de Bruijne op. Als interim-commissaris functioneert in Gelderland nu dr. ir. A.P. Oele.

Terlouw is werkzaam in Parijs als secretaris-generaal bij de Europese conferentie van ministers van transport, een zusterorganisatie van de OESO. Hij was minister van economische zaken 11 september 1981 tot 4 november 1982 in de kabinetten Van Agt-II en III. Als politiek leider van D66 boekte hij de grootste winst in Kamerzetels die zijn partij tot nu toe behaalde. In 1981 steeg de partij van 8 naar 17 zetels - maar na de val van Agt verloor de partij weer fors. Bij de verkiezingen in 1982 behaalde de partij slechts 6 zetels. Terlouw trad als politiek leider af ten gunste van het Kamerlid Engwirda. Hij geniet tevens bekendheid als schrijver van kinderboeken. De benoeming tot commissaris geldt voor vier jaar. Omdat Terlouw 60 is zal hij maar een termijn kunnen volmaken.

De benoeming van een D66'er als commissaris van de koningin wordt in de Kamer als gerechtvaardigd beschouwd omdat de partij onder de in 1986 teruggekeerde Van Mierlo weer sterk in politiek gewicht is toegenomen. De partij bezet inmiddels twaalf zetels in de Kamer en heeft bij de laatste vier verkiezingen sterk gewonnen. Omgerekend naar Kamerzetels zou D66 bij de Statenverkiezingen in maart op ongeveer 24 zetels recht hebben.

Ook binnen de VVD-fractie is eenstemmigheid over de toewijzing van een commissariaat van de koningin aan D66. Dat de VVD daarvoor moet inleveren wordt echter niet als vanzelfsprekend beschouwd - ook de liberalen staan immers op winst in de peilingen. Bij de VVD wordt erop gewezen dat de PvdA eerder in aanmerking zou komen om een post in te leveren. Deze partij verliest immers fors. Aangezien binnenkort Noord-Holland vrijkomt omdat de PvdA'er drs. R.J. de Wit met pensioen gaat, zou het kabinet beter deze post aan D66 hebben kunnen toewijzen, zo kan binnen de VVD worden gehoord. Naar verluidt heeft de VVD geen zware kandidaten, zoals oud-bewindslieden, laten meedoen aan de Gelderse sollicitatie-procedure. De kans dat een PvdA-CDA kabinet een PvdA-post zou inleveren werd door de VVD-top niet groot geacht. De VVD heeft de kaarten nu gezet op het binnenhalen van de eerste toppositie voor een liberaal bij een van de Hoge Colleges van Staat. Oud-staatssecretaris van financiën H. Koning werd onlangs benoemd tot lid van de Rekenkamer. Hij wordt door de VVD in aanmerking gebracht om per 1 november als president F.G. Kordes op te volgen. De PvdA bezet de voorzittersstoel in de Eerste Kamer. De voorzitter van de Tweede Kamer en de Raad van State zijn beiden CDA'ers.