EG ziet voorlopig af van top met Gorbatsjov, Jeltsin

BRUSSEL-NEW YORK-LONDEN, 24 SEPT. De extra Europese top waarvoor Sovjet-president Gorbatsjov en zijn Russische collega Jeltsin zouden worden uitgenodigd, gaat voorlopig niet door.

Premier Lubbers heeft dat vandaag in een brief aan de Franse president en zijn collega-regeringsleiders van de Europese Gemeenschap laten weten.

De afgelopen weken is voortdurend gespeculeerd over een extra top in oktober over de Sovjet-Unie en de manier waarop de Europese Gemeenschap economische hulp zou kunnen bieden. Bij het zoeken van een datum voor de top bleek echter dat de agenda's van de regeringsleiders niet met elkaar in overeenstemming konden worden gebracht.

Het idee voor een speciale EG-top werd geboren onmiddellijk nadat de coup in Moskou was mislukt. Op dat moment heerste er een sterk gevoel van sympathie bij de EG-regeringen om nu iets voor Gorbatsjov, Jeltsin en voor de mensen in de Sovjet-Unie te doen. In het bijzonder Duitsland drong toen op een dergelijke bijeenkomst aan, omdat Bonn het idee heeft voornamelijk alleen op te draaien voor de hulp aan de Sovjet-Unie.

Het niet doorgaan van de speciale EG-topconferentie komt veel landen nu wel goed uit. De economische situatie en vooral ook de economische bedoelingen van Moskou zijn op dit moment nog zo onduidelijk, dat de meeste EG-regeringen er geen heil in zien over grote hulpprogramma's te praten. Juist wanneer Gorbatsjov en Jeltsin komen, wordt de hoop gewekt dat de Europese Gemeenschap nu grootscheeps over de brug komt.

De Duitse minister van buitenlandse zaken, Genscher, zei gisteren in New York dat Duitsland van de hulp, die de groep van 24 landen van de OESO heeft afgesproken, meer dan de helft voor zijn rekening neemt. “Duitsland wil geen alleenvertoningsrecht in de Sovjet-Unie en in de andere landen van Oost-Europa. De anderen moeten meer bijdragen”, aldus Genscher.In zijn brief van vandaag sluit Lubbers het houden van een extra top op een later tijdstip, maar nog voor de top in december in Maastricht, niet uit. Die zou echter niet alleen gewijd hoeven te zijn aan de Sovjet-Unie, maar zou over welk onderwerp dan ook kunnen gaan.

Tijdens een gesprek van de Sovjet-minister van buitenlandse zaken, Boris Pankin, in New York met zijn Nederlandse collega Van den Broek, heeft Pankin zijn verzoek aan de EG herhaald voor kredieten ter waarde van tien miljard dollar. Pankin zei dat Moskou op korte en middelllange termijn “kredieten op massale schaal” nodig heeft “om te kunnen overgaan naar de markteconomie”. Het bedrag van tien miljard dollar kwam voor het eerst ter sprake tijdens de CVSE-mensenrechtenconferentie in Moskou enkele weken geleden.

Britse regeringskringen zeiden gisteren dat Londen weinig voelt voor het idee van de Amerikaanse minister van financiën, Nicholas Brady, om een extra beraad van de G-7 over de Sovjet-Unie te houden op 5 oktober in Washington, nog voordat de ministers van financiën en de bankpresident van de zeven belangrijkste industrielanden half oktober in Bangkok bijeenkomen voor de jaarvergadering van IMF en Wereldbank.