Bestand in Kroatië houdt, conferentie wordt hervat

LJUBLJANA, 24 SEPT. In de crisisgebieden in Kroatië herneemt het leven voorzichtig zijn normale gang nu het jongste staakt-het-vuren slechts sporadisch wordt geschonden. In Den Haag is voor overmorgen de hervatting van de vredesconferentie over Joegoslavië aangekondigd.

Het staakt-het-vuren werd zondag overeengekomen door de Kroatische president, Franjo Tudjman en de minister van defensie, Veljko Kadijevic. In de in oostelijk Kroatië gelegen stad Osijek, waar de afgelopen weken fel is gevochten, is gisteren het openbaar vervoer weer gaan rijden en heeft een groot deel van de bedrijven de produktie weer hervat. Dezelfde berichten komen uit andere steden in de crisisgebieden. In de havens aan de Adriaatische kust, die een week lang waren geblokkeerd door marineschepen, zijn gisteren de eerst schepen uitgevaren.

Volgens de Kroatische televisie wordt er nog steeds gevochten in de aan de Servische grens gelegen steden Vukovar en Vinkovci. Ook in Sunja, ten zuiden van Zagreb, werd vanmorgen nog gevochten. Aan de Kroatisch-Montenegrijnse grens, bij de kustplaats Dubrovnik, staan versterkte eenheden van de Kroatische Nationale Garde en de Montenegrijnse Territoriale Verdediging tegenover elkaar en wordt de situatie als "bijzonder gespannen' omschreven.

Het leger en de Kroaten beschuldigen elkaar ervan dat zij als eerste het vuur geopend hebben bij bestandschendingen. De Kroatische president verklaarde echter dat voor de schendingen “lieden verantwoordelijk zijn die slechte bedoelingen hebben met Kroatië. Die zijn aan beide kanten te vinden”.

De Servische vertegenwoordiger in het staatspresidium, Borisav Jovic, zei gisteren op een vergadering van de Socialistische Partij Servië dat het zeer goed mogelijk is dat het staatspresidium het federale leger de opdracht zal geven zich terug te trekken uit Kroatië. Het staatspresidium gaf in juli het leger al de opdracht zich uit Slovenië terug te trekken. Maar Jovic merkte op dat het leger in die delen van Kroatië zal blijven waar de bevolking dat wenst. Waarnemers trekken daaruit de conclusie dat het leger zich mogelijk in Kroatië zal terugtrekken in de etnisch-gemengde gebieden en er vervolgens mee zal instemmen dat het overige deel van Kroatië zicht van Joegoslavië kan afscheiden.

De Kroatische leiders hebben echter al talloze malen verklaard niet bereid te zijn “een derde van het Kroatische grondgebied in Joegoslavië achter te laten”. Zij hebben zich bereid verklaard de 600.000 tellende Servische minderheid een grote mate van politieke en culturele autonomie te geven.

Lord Carrington, die de door de Europese Gemeenschap georganiseerde vredesconferentie over Joegoslavië leidt, zei dat de conferentie donderdag op het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag worden hervat. De ministers van buitenlandse zaken van de federale regering en van de zes republieken zijn hiervoor uitgenodigd. De vredesbesprekingen waren vorige week donderdag opgeschort toen een met bemiddeling van Lord Carrington afgesloten bestand - het zoveelste - binnen enkele uren weer was geschonden.