Beschuldiging ambtenaren: Top Landbouw maakt gebruik van intimidatie

ROTTERDAM, 24 SEPT. Kritische ambtenaren bij het ministerie van landbouw, natuurbeheer en visserij worden stelselmatig geïntimideerd. Schorsingen, salarismaatregelen, degradaties, gedwongen overplaatsingen en als uiterste middel ontslag zijn de methoden waarmee de ambtelijke top de macht in handen houdt.

Deze beweringen doen een aantal zittende en voormalige ambtenaren van het ministerie.

“Een aantal mensen wordt eruit gepikt en zo aangepakt dat de hele organisatie schrikt en kopschuw wordt”, zegt de directeur Natuurbehoud van het ministerie, F. van Beusekom. Volgens hem wordt de Algemene Inspectie Dienst (AID) van het ministerie ingezet tegen de eigen medewerkers. Daarbij zouden mensen worden vastgezet en langdurig “buitengewoon vervelend onderzoek” moeten ondergaan. “Kritische mensen worden niet geduld”, aldus Van Beusekom gisteravond in het tv-programma NOS-Laat.

In datzelfde programma ontkende minister Bukman dat deze methoden binnen zijn ministerie worden gehanteerd. Hij daagde de betrokken ambtenaren uit hun aantijgingen te bewijzen. Als dat gebeurt, zal de minister een onderzoek laten instellen.

De Tweede-Kamerfractie van Groen Links zou vanmiddag een interpellatiedebat met Bukman en staatssecretaris Gabor aanvragen. Het debat zal waarschijnlijk donderdag wordt gehouden. “Het beeld dat we van het ministerie hadden is gisteravond nog eens bevestigd”, aldus een woordvoerder van Groen Links vanmorgen. “Je kunt het niet meer als gerucht afdoen, er zal een extern onafhankelijk onderzoek naar de gang van zaken op het ministerie moeten komen.”

Een van de getroffen Landbouw-ambtenaren is J. Collombon, ex-personeelsfunctionaris bij de AID. Per 1 september van dit jaar is zij ontslagen na langdurig ziekteverlof. Drie jaar salaris werd haar meegeven, na het accepteren van deze regeling. Collombon heeft drie jaar lang geprobeerd de top van het ministerie te wijzen op talloze problemen in de personeelssituatie. Naar haar zeggen keerden alle positief bedoelde opmerkingen en adviezen zich tegen haar. “Uitermate zwak”, noemt zij de vraag van de minister om bewijzen. “Drie jaar lang heb ik bewijzen aangesleept. Daarom zit ik nu thuis. Maar volgens mij wordt de minister overal buiten gehouden. Net als met Braks is gebeurd in die visserijaffaire. Directeur-generaal Joustra heeft het ministerie in een ijzeren greep.”

Collombon zegt dat de laatste vier jaar 25 maal door de AID een onderzoek is ingesteld naar ambtenaren. Zij is er van overtuigd dat de telefoon van ambtenaren van Landbouw door de recherchedienst van de AID wordt afgeluisterd, zonder de wettelijk vereiste toestemming van de rechter-commissaris. “Ze beschikken over de technische apparatuur, maar het blijft moeilijk te bewijzen.”

Hoofdcontroleur P. Alblas van de AID noemt als bewijs zijn collega Luijff die telefonisch verklaarde computerinformatie te zullen vernietigen en enkele uren later collega's over de vloer kreeg die de (AID)apparatuur opeisten. Alblas spreekt bij het nu met kritiek naar buiten treden van enkele ambtenaren van een "oorlogsverklaring', waarachter zich anderen scharen die buiten schot willen blijven. Over die onderling gemaakte afspraken zegt hij niet te kunnen spreken. Voor hemzelf is sprake van een desperate poging zijn nagenoeg opgeheven afdeling natuurbeheer te redden. “We moeten weg bij dit ministerie.”

Het naar buiten treden vanuit de AID-gelederen heeft alles te maken met een recent rapport van de Rijksuniversiteit Leiden en een organisatiebureau over deze dienst. De AID is een in vele opzichten gebrekkig functionerende organisatie, waarin veel spanningen, irritaties en frustraties zijn opgekropt, luidde een van de conclusies, maar de dissidente ambtenaren zien nog geen maatregelen die er op duiden die wijzen op verbetering van de situatie.

In november stapte directeur E. Goewie van de Plantenziektenkundige Dienst van het ministerie in Wageningen op na ruzie met de ambtelijke top van het departement. Goewie, gesteund door zijn personeel, verweet de top cruciale taxatiefouten en tactische vergissingen te maken. Wageningse hoogleraren beschuldigden de ambtelijke top van het onmogelijk maken van een milieuvriendelijk beleid op het gebied van bestrijdingsmiddelen. Inmiddels hebben zeven andere medewerkers van de Plantenziektenkundige Dienst ook hun ontslag genomen.