Begische soldaten naar Zaïre

BRUSSEL-KINSHASA, 24 SEPT. Frankrijk en België zijn vandaag begonnen aan een grootschalig militair programma voor de bescherming en de mogelijke evacuatie van hun onderdanen in Zaïre. In deze voormalige Belgische kolonie is het sinds gisteren erg onrustig als gevolg van muiterij binnen het leger.

Circa 250 Franse soldaten hebben vanochtend posities ingenomen op de internationale luchthaven nabij Kinshasa en rondom de woning van de Franse ambassadeur in de Zaïrese hoofdstad, zo heeft de regering in Parijs vandaag meegedeeld. Er zouden nog eens 150 militairen onderweg zijn naar Kinshasa.

België stuurt vandaag 3.000 paratroepen richting Zaïre voor de evacuatie van Belgische inwoners, zo maakte de Belgische radio vanochtend uit betrouwbare bron bekend. Het Belgische kernkabinet heeft afgelopen nacht een spoedzitting gehad over de toestand in Zaïre.

Premier Martens zei vanmiddag voor de Belgische radio dat er rondom het middaguur 500 para's naar Zaïre zouden vertrekken. Volgens de Belgische regeringsleider wordt de militaire operatie uitgewerkt in samenwerking met de Verenigde Staten en Frankrijk. President Mobutu van Zaïre zou met de operatie hebben ingestemd.

Volgens Martens zullen de soldaten in Boeing 747's en een DC-10's worden vervoerd van de Belgische luchtvaartmaatschappij Sabena. Hij onderstreepte dat het een "puur humanitaire' missie betreft. Het eerste vliegtuig is om 7 uur vanaf vliegveld Moelsbroek vertrokken.

Evenals de Fransen zouden ook de Belgen via Brazzaville Zaïre binnengaan. De Franse militairen komen vanuit bases in Tsjaad en de Centraalafrikaanse Republiek. Er wonen naar schatting 10.000 Belgen en 6.000 Fransen in Zaïre.

Pag.5:

Staatsradio: de muiterij is voorbij

De acties van België en Frankrijk volgen op de toegenomen onrust in de Zaïrese hoofdstad Kinshasa. Daar zijn soldaten gisteren aan het muiten geslagen, waarbij de internationale luchthaven Ndjili tijdelijk werd ingenomen, winkels werden geplunderd en buitenlanders zouden zijn bedreigd. Volgens onbevestigde berichten zijn er gisteren zeker tien mensen om het leven gekomen. Het zouden de ergste rellen zijn sinds de onafhankelijkheid in 1960.

Manschappen van de 31ste brigade van het kamp Ceta nabij Ndjili zouden de muiterij zijn begonnen uit onvrede over hun soldij. De onrust breidde zich later op de dag uit tot het commerciële hart van Kinshasa. De rellen zijn overgeslagen naar de zuidelijke provincie Shaba. Tientallen Belgen zouden vanuit de mijnsteden Kolwezi en Lubumbashi proberen uit te wijken naar Harare, de hoofdstad van Zimbabwe.

Volgens de staatsradio in Kinshasa hebben troepen die trouw zijn aan president Mobutu de muiterij gisteren al onder controle gekregen. De Belgische radio meldde vanochtend evenwel dat de onrust op diverse plaatsen in de Zaïrese hoofdstad aanhoudt. De Verenigde Staten hebben hun onderdanen gisteren opgeroepen Zaïre te verlaten.

De Zaïrese oppositie brengt de rellen in verband met de voortdurende impasse rond de door de president Mobutu beloofde hervormingen en de daartoe belegde nationale conferentie die mede door toedoen van Mobutu almaar wordt uitgesteld. “Het leger is net zoals de gewone Zaïrees ontredderd”, aldus Omer N'Kamba, een in Brussel woonachtige woordvoerder van de oppositiepartij UDPS.

De situatie in Zaïre is al sinds april vorig jaar chaotisch, toen Mobutu, die het land meer dan 26 jaar met straffe hand regeert, aankondigde dat er een meerpartijenstelsel zou worden geïntroduceerd. De economie, die gebaseerd is op de export van koper en kobalt, is ingestort als gevolg van de lage prijzen op de wereldmarkt en de afnemende produktie. De inflatie is opgelopen tot 3.000 procent per jaar. Er zijn voedseltekorten ontstaan die hebben geleid tot rellen in de grote steden.

België en Frankrijk stuurden voor het laatst in 1978 troepen naar Zaïre om buitenlandse burgers te bevrijden. De buitenlanders waren gevangen genomen door een beweging die ijverde voor de onafhankelijkheid van de zuidelijke mijnprovincie.