Cairncross: bevestigt: ik was de vijfde

LONDEN, 23 SEPT. De 78-jarige John Cairncross heeft het nu toegegeven: “Ik was één van de vijf tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ik hoop dat hiermee eindelijk een einde komt aan het mysterie van de Vijfde Man.” In een gisteren gepubliceerd vraaggesprek met de Mail on Sunday bevestigt hij de eerder door de overgelopen KGB-dubbelspion Oleg Gordiesvki (die in 1985 naar Groot-Brittannië overliep) gedane bewering, dat Cairncross de vijfde Sovjet-spion was naast Philby, Burgess, Maclean en Blunt. Cairncross ontkende toen nog.

De afgelopen week schreef Joeri Modin, een voormalige kolonel van de Sovjet-geheime dienst KGB, in het Russische blad Soversjenko Sekretno (Top Secret) dat de in de Provence wonende Cairncross inderdaad de vijfde man was geweest die in de jaren dertig door de Russen als spion was aangeworven.

Cairncross vertelt dat de Sovjet-autoriteiten hem in 1943 aanwierven als echt belangrijke spion, nadat hij essentiële informatie had doorgespeeld over de slag bij Koersk. “Ik voorzag hen van de informatie die de Sovjet-Unie hielp die slag tegen de Duitsers te winnen”, aldus Cairncross. Hij zegt het nu te betreuren dat hij na het einde van de Tweede Wereldoorlog voor de Russen is blijven werken.

De diplomaten Burgess en Maclean vluchtten in 1951 naar Moskou. Philby, die ook voor de Britse geheime dienst werkte, vluchtte in 1963 eveneens naar Moskou. Anthony Blunt, kunsthistoricus en adviseur van de Britse koninklijke familie, werd in 1979 ontmaskerd. Het kostte hem zijn eerdere verheffing in de adelstand. De vijf vormden overigens geen team, maar werkten afzonderlijk. Daardoor heeft het waarschijnlijk ook zo lang geduurd voordat ze allemaal ontmaskerd waren.

Cairncross, die achtereenvolgens op de ministerie van buitenlandse zaken en defensie werkte, heeft overigens al in 1952 en 1964 tegenover de Britse inlichtingendienst MI5 toegegeven dat hij voor de Sovjet-Unie had gewerkt. Hij kreeg daarop de toezegging dat hij niet zou worden vervolgd. Na het overlopen van Burgess en Maclean waren de Russen al gestopt met het gebruikmaken van de diensten van Cairncross. (AFP, AP, Reuter)