Broodje Kaas en Twee Cola waken over supporters

Eigenlijk heten ze Vincent de Knegt en Maurice Westerwoudt. Maar bij de supporters van Feyenoord staan ze bekend als Broodje Kaas en Twee Cola. Die bijnamen hebben de twee begeleiders van het project ter bestrijding van het voetbalvandalisme te danken aan hun verkoop van eetwaar op de supporterstreinen van Feyenoord. “Kennen en herkend worden, daar draait het om. Zonder een netwerk van contacten zijn we nergens.”

Even na half vier breekt de spanning op de vakken achter het doel van Vitesse in Arnhem. Feyenoord heeft de gelijkmaker gescoord en de meegereisde supporters gaan massaal uit de bol. En zij niet alleen. Ook bij de Mobiele Eenheid knakt er iets. Gretig slaat ze de aanhang in een van de drie vakken uit de hekken. Even dreigt de situatie te escaleren, voor het eerst sinds de Rotterdamse combikaart-houders (trein en toegang ineen) die ochtend om twaalf uur per trein uit de havenstad vertrokken. Maar de begeleiders Maurice en Vincent, die zelf ternauwernood aan de wapenstok weten te ontkomen, grijpen in. Terwijl Maurice de supporters tot kalmte maant (zij verkiezen de zang boven een opstootje), legt Vincent de Arnhemse commandant uit dat de charge niet het meest probate middel is tegen de Rotterdamse aanhang.

“In dit soort situaties is het mooi dat wij er zijn”, verzucht Vincent na zijn onderonsje met de gehelmde bewaker. ,Ons nemen ze tenminste serieus. Maar ze snappen hier absoluut niet dat ze het op de verkeerde groep supporters hebben gemunt. Deze supporters zijn allemaal met de combikaart gekomen. Die zijn vanaf Rotterdam door de politie begeleid en al drie keer gefouilleerd. De harde kern van Feyenoord is al vooruit gereisd. Die was gisteravond of vandaag vroeg in de middag al in Arnhem. Zij zitten in de vakken hiernaast, waar geen ME is. Maar ja, maak ze dat hier maar eens wijs.” Zonder dat de Vitesse-bewaking daar erg in heeft gehad, zijn enkele honderden Feyenoord-supporters met valse kaartjes op de Arnhemse hoofdtribune terecht gekomen. Een riskante situatie die zonder gevolgen blijft.

Maurice en Vincent zijn bezig aan hun tweede seizoen bij het project supportersbegeleiding van Feyenoord. In totaal zijn er in Nederland vier van zulke projecten. Naast Feyenoord kennen Ajax, PSV en Utrecht soortgelijke initiatieven. Doel van de begeleiding is contact te leggen met de supporters van de club, en dan vooral de meelopers. Makkelijk hebben Maurice en Vincent het in het achterliggende jaar niet gehad. Hun pogingen stuitten in het begin op veel weerstand vanuit de harde kern. Zij zagen in de begeleiders "stillen', medewerkers van de politie.

Een van de treinende supporters is Peter. Hij vindt het best goeie jongens, die supportersbegeleiders, maar van hem hoeft het allemaal niet. “Vroeger gingen we met een hele groep, zonder begeleiders. Dan namen we kratten pils en Vieux mee. Twee man voor de deur en dan de "hondedans' door de coupé. Maar nu heb je dat niet meer op de trein. Je kunt niet eens meer een biertje krijgen.”

Van een ander deel van de aanhang, en dan vooral van de wat jongere supporters tussen de 16 en 20 jaar, hebben de begeleiders wel het vertrouwen weten te winnen. Dat blijkt zondagmiddag als de supporterstreinvolgeladen moet worden met kratten frisdrank en dozen eetwaar. De jongens en een enkel meisje sjouwen de spullen zonder morren de trein in. Daar helpen ze onderweg mee met de verkoop, die zoals bij elke uitwedstrijd een groot succes wordt. De 240 treinreizigers verorberen tijdens retourtje het Arnhem een tiental kratten fris, een kist Marsen en Raiders en een dozijn dozen chips.

Belangrijker dan de opbrengst - “waar we onze activiteiten mee financieren” - is het contact met de supportersschare. Maurice: “Door die verkoop kunnen we gesprekken met de supporters aanknopen. Als ze je kennen, dan accepteren ze ook sneller iets van je.”

“Je moet die jongens uit de anonimiteit halen, een relatie met ze opbouwen”, vervolgt Vincent. “Dat vergt heel veel vertrouwen. Dat bouw je maar langzaam op. Ik weet nog dat ik met de politie in Utrecht in onderhandeling ging, onder het toeziend oog van vijf bussen Feyenoord-supporters. Dat was een grote fout, want ze denken dan meteen dat ik toch een stille ben. Je moet dan weer een hoop goed doen om die schade in te halen.”

Wat dat betreft was Vitesse - Feyenoord een goede dag voor de begeleiders. Een groep harde-kerners had zelf een bus gecharterd en was zo, met bier en zonder begeleiders, naar Arnhem getrokken. Daar wachtte hen een koude douche, want ze werden teruggestuurd naar Rotterdam. Vier aanhangers waren evenwel eerder uitgestapt. Toen ze doorhadden dat hun bus vertrokken was, zochten ze na afloop de begeleidingsbussen van de combi-kaarthouders op. Maar de Arnhemse politie hield de vier ver van de Feyenoord-aanhang vandaan. Uiteindelijk was het aan de begeleiders te danken dat de vier met de bus en later - stiekem - met de trein meemochten. “Dat soort kleine dingetjes zijn voor ons heel erg belangrijk”, vertelt Maurice. “In het begin zagen die jongens ons als grote vijanden, maar vanmiddag waren we toffe jongens. En reken er maar op dat een groot deel van de harde kern dit verhaal hoort. Zodat we weer een klein beetje vertrouwen erbij hebben gewonnen.”

Toch staan ook begeleiders buiten spel bij een situatie zoals die zich vorige week in Groningen voordeed. Vincent: “We hebben nu een band met een heleboel meelopers. Bovendien kennen we veel harde-kerners. Beide groepen komen voor het voetbal naar het stadion. Maar tegen ploegen als Den Haag en Ajax staan ook wij machteloos. Dan is er opeens een heel ander publiek. Rotzooischoppers die puur voor het matten komen. Dan kunnen wij net zo goed koffie gaan drinken. Ik weiger dat ook voetbalvandalisme te noemen. Dat is gewoon criminaliteit.”

Maar de uitzonderingen daar gelaten is het de laatste tijd rustig in de trein. En als er al eens iets gebeurt, dan gaat de Spoorwegpolitie eerst onderhandelen met Vincent en Maurice alvorens tot actie over te gaan. Dat gebeurde ook op de terugweg van Venlo, twee weken geleden. Er sneuvelde een tafeltje. In plaats van een speurtocht naar de dader besloot de politie in samenspraak met de begeleiders de bewuste coupé op Rotterdam Centraal af te koppelen en net zolang te wachten tot de dader zich meldde. Na een uurtje was de boosdoener boven water. Hij heeft de schade vergoed. Gisteren was hij alweer druk met de verkoop van cola.

In de toekomst zullen Maurice en Vincent ook andere activiteiten gaan organiseren, zoals een voetbaltoernooi voor teams van club-, wijkgebouwen en jongerencentra. Het zal de wederzijdse band versterken en het respect voor elkaar doen toenemen, verwachten de twee beroepskrachten. “Want respect hebben we wel voor ze gekregen. Het is prachtig dat mensen zo voor een club kunnen leven, week in, week uit. Als je dat ziet, dan besef je dat je prachtig werk hebt.”

De grootste angst van de twee is dan ook dat de subsidiekraan vroeg of laat dichtgaat. Nu al is er geharrewar ontstaan over de bijdrage van het rijk aan het project. De ministeries van WVC en Binnenlandse Zaken vechten op het ogenblik uit wie het project dit jaar moet betalen.