Anderhalve snelheid

EENDRACHTIG stevent de Europese Gemeenschap af op één gemeenschappelijke munt.

Alle twaalf landen mogen meedoen, omdat het niet betaamt dat de Gemeenschap uiteenvalt in sterke en zwakke landen. Maar niet alle landen krijgen dezelfde rechten en plichten. Slechts de lidstaten die daadwerkelijk hun financiële reserves inbrengen en de autonomie van hun eigen centrale bank opgeven, krijgen zeggenschap over de onafhankelijke Europese centrale bank die vanaf 1997 een eigen, Europese munt zal uitgeven en beheren. Voor de landen die niet aan strenge criteria wat betreft hun financiële huishouding voldoen, zal een overgangsregeling gelden. Ze mogen erbij zitten maar hebben niets in de melk te brokkelen.

In Apeldoorn hebben de EG-ministers van financiën en de presidenten van de centrale banken zaterdag het politieke fundament gelegd voor een akkoord over de Economische en Monetaire Unie, de EMU. Op hoofdpunten zijn de twaalf ministers het met elkaar eens geworden. Een echte Europese centrale bank zal niet worden opgericht in 1994, zoals vooral Italië wenste, maar op zijn vroegst pas in 1997 - zoals Duitsland eiste. Op advies van de ministers van financiën en van de presidenten van de centrale banken zal de Europese Raad van staatshoofden en regeringsleiders eind 1996 beslissen of aan alle voorwaarden is voldaan om de definitieve stap naar één munt te wagen. Die voorwaarden zijn weliswaar streng, maar zullen met oog voor de politieke haalbaarheid en niet mechanisch worden toegepast. Een niet onbelangrijk detail daarbij is dat Italië, de luidruchtigste voorstander van soepelheid omdat het zelf buiten de kopgroep van landen dreigt te vallen die overstapt op één munt, eind 1996 het voorzitterschap van de EG bekleedt.

Toeristen, bankiers en zakenlieden kunnen zich nu voorbereiden op een Europa met één munt. In hoeveel landen deze munt als betaalmiddel kan worden gebruikt, is nog open. Een goede gok is dat Denemarken, Duitsland, de Benelux, Frankrijk, waarschijnlijk Italië en wellicht Groot-Brittannië in 1997 overgaan op de ecu.

VOOR NEDERLAND, als halfjaarlijkse voorzitter van de EG, bracht de bijeenkomst in Apeldoorn een bevredigend resultaat. Minister Kok heeft de eenheid in de EG bewaard zonder verregaande concessies te doen. Op basis van de politieke overeenstemming die dit weekeinde is bereikt kunnen de ambtenaren de technische uitwerking van de Economische en Monetaire Unie voortzetten.