Amsterdam krijgt "stads-tv'; Lokale tv straks naar "kiosk-model'

Met ingang van 1 januari heeft Amsterdam een lokale omroep, die in eerste instantie financieel afhankelijk is van uitgevers, de gemeente en van reclame.

Kabel Televisie Amsterdam (KTA) en De Perscombinatie (uitgever van de Volkskrant, Het Parool en Trouw), zijn elk voor 50 procent aandeelhouder van Omroepbedrijf Amsterdam, dat verantwoordelijk wordt voor het nieuwe "Stads-tv'. Beide aandeelhouders storten 2,25 miljoen gulden in de kas van het Omroepbedrijf. Na de "experimentele aanvangsperiode' van drie jaar is KTA verplicht nog drie jaar lang aan Stads-tv bij te dragen, mits het programma in een behoefte blijkt te voorzien (minimaal 10 procent kijkdichtheid) en er onvoldoende reclame-inkomsten zijn.

Het plan van oud-wethouder W. Etty voor lokale omroep, waarover vorige week in de Amsterdamse gemeenteraad werd gedebatteerd, omvat ook een nieuwe radio-zender. Daarvan wordt BV De Courant Nieuws van de Dag (onderdeel van het Telegraaf-concern) voor 100 procent eigenaar. De jongerenzender Extra 108 en Radio Unique zouden in de nieuwe zender opgaan. Extra 108 haakte al na een paar dagen af, want de zender voorzag een te grote dominantie van het Telegraaf-concern. Het voortbestaan van dit jongerenkanaal is onzeker, omdat SALTO, de zendgemachtigde van het "Open Kanaal', dat naast de lokale radio- en tv blijft bestaan, aarzelt om Extra 108 in te lijven. Het Open Kanaal, waarvan wethouder De Grave (VVD) het voortbestaan vorige week heeft gegarandeerd, is een zender die voor iedereen open staat en waarvoor geen enkele kijkdichtheidsdrempel bestaat. Het krijgt in de toekomst in elk geval 500.000 gulden per jaar, aangevuld met de opbrengst van doorgifte van commerciële tv-stations.

Etty, "formateur' van de Amsterdamse omroep, voelt zich nog verantwoordelijk voor de hoofdstedelijke radio en televisie tot het moment dat alles operationeel is. Het stemt hem tevreden dat zijn plan nagenoeg ongewijzigd (“met alleen een paar verbeteringen”) door de gemeenteraad werd aanvaard. Op dit moment wordt hard gewerkt de streefdatum van 1 januari 1992 te halen, maar de start kan ook iets later worden, zegt hij. Van het lokale radiostation moet de luisteraar zich niet al te veel voorstellen: het wordt licht informatief, met vooral veel prettig in het gehoor liggende muziek. Het voornaamste onderscheid met zenders als Sky Radio is, dat dit kanaal ook via de ether - dus bij voorbeeld in de auto - valt te beluisteren. Dat het Telegraaf-concern volledig eigenaar is van de zender acht hij geen enkel bezwaar: wettelijk is vastgelegd dat het concern uitsluitend de economische exploitatie - ondermeer de advertentiewerving - op zich neemt en zich niet bemoeit met de inhoud.

Ook bij de televisie is een goed onderscheid gemaakt tussen de verantwoordelijkheden van de zendgemachtigde en die van de redactie, zegt Etty. Er komt een redactiestatuut, de benoeming van de hoofdredacteur geschiedt door een nog te benoemen Raad van Commissarissen, na een voordracht door SALTO. F. Salverda, die eerder voor de VARA-radio, Vrij Nederland, VPRO-tv, TV10 en RTL4 werkzaam was, vervaardigde de programmatische invulling van het plan-Etty. Inmiddels is hij ook als hoofdredacteur voorgedragen. De nieuwe omroep heeft al een pand in de buurt van het Rembrandtplein op het oog. Er gaan zo'n vijftig mensen bij Stads-tv werken.

Omdat de toestemming voor reclame op lokale omroep per 1 januari 1994 opnieuw wordt bekeken, denkt Etty dat de nabije toekomst van de lokale omroep er wel eens heel anders kan gaan uitzien. Als het aan hem lag, kwam er één Hilversumse zender minder, het resterende geld zou aan lokale televisie moeten worden besteed. Op die manier behoeven niet steeds per stad afspraken te worden gemaakt en zou een iets grotere onafhankelijkheid van de kijk- en bereikcijfers kunnen worden verkregen. Want lokale omroep is en blijft een publieke zaak, meent hij. Maar volgens de oud-wethouder is de toekomst aan de lokale abonnee-tv, zoals die in New York al operationeel is en bij ons binnen vijf jaar technisch mogelijk is.

Straks betaalt de Amsterdammer jaarlijks zes gulden bovenop zijn kabelabonnement voor het ontvangen van Stads-tv. Etty denkt dat de lokale tv zich ontwikkelt naar het "kiosk-model', waarbij de consument zich op een kanaal naar keuze kan abonneren.