Verstrengeling van belangen marine en prostitutie; Nevenactiviteiten kunnen dagelijks werk beïnvloeden; Bordeel op desolaat parkeerterrein houdt nieuwbouwplan tegen

DEN HELDER, 21 SEPT. Op het smoezelig parkeerterrein in het centrum van Den Helder resteert één blokje van vier panden. Een drukkerijtje, een onduidelijke opslagplaats. Het zuurstok rose verfje op de overige deuren en ramen duidt de bestemming van de resterende dubbele woning afdoende aan: Men's club Aphrodite.

Vier illegale bordelen telt Den Helder, volgens gemeente voorlichter H. van der Sluys. Ze hebben een drankvergunning en worden gedoogd in afwachting van nieuwe wetgeving die de clubs “zullen legaliseren onder voorwaarden”.

Club Aphrodite is nu in opspraak omdat twee marinemensen de zaak zouden exploiteren. In Den Helder weten ze het al jaren. Luitenant ter Zee Witte en onderofficier Emanuels runnen de tent, wordt ons van alle kanten verzekerd. De marinemannen zouden in Amsterdam ook nog een bordeel exploiteren en hebben deze activiteiten ondergebracht in de exploitatiemaatschappij Red Rose Services, geregistreerd in Engeland. Dat de opperbevelhebber van de zeestrijdkrachten vice-admiraal jhr. H. van Foreest deze verstrengeling van belangen nu hoog opneemt en daarmee tot landelijk nieuws verheft, heeft de Helderse gemeenschap overrompeld.

Zelfs de aanstichter van alle aandacht, A.H. van der Veen, voorzitter van de algemene woningbouwvereniging Nieuwe Diep, is verrast. Een week geleden bestond zijn vereniging tien jaar en toen heeft hij in zijn feestrede nadrukkelijk gewezen op het bestaan van Aphrodite en haar eigenaren. De deeltijd-handelaren in prostitutie zitten zijn woningbouwvereniging in de weg.

Het desolate parkeerterrein waarop het bordeel zich handhaaft als de laatste kies in een tandeloze mond, is bestemd voor de bouw van een supermarkt annex parkeergarage en dertig woningen. Voor dat laatste deel van het project tekent woningbouwvereniging Nieuwe Diep. Maar de aanvankelijk geraamde prijs voor de huizen is inmiddels gestegen omdat maar niet kan worden begonnen met de bouw. Aphrodite wil wel verhuizen, maar eist een ander pand in het centrum. Daarin voorziet het bestemmingsplan van de gemeente niet. Dat is juist gericht op het terugdringen van de horeca in dit stadsdeel.

“In Den Helder worden werkgelegenheid en infrastruktuur bepaald door de marine”, vindt Van der Veen. “Toen de marine door de activiteiten van deze heren ook nog het plan voor onze nieuwbouw dwarsboomde, was voor mij de maat vol. De bordeelbazen functioneren overigens niet volgens de militaire hiërarchie. Op een bepaald moment kwam de gemeente tot overeenstemming met Witte, maar zijn mindere Emanuels heeft de zaak toen tegengehouden.”

Het onderzoek spitst zich toe op de vraag of de functie van marine-officier verenigbaar is met die van exploitant van een bordeel, respectievelijk met souteneurschap”, luidt de officiële marinevoorlichtingstekst in reactie op de zaak. “Voorts wordt bekeken in hoeverre de nevenactiviteiten van de marinemannen hun dagelijkse bezigheden beïnvloeden. Theoretisch zou het denkbaar zijn dat zij gedurende hun werk collega's als klanten ronselen.”

Het ambtenarenreglement somt een aantal voor militairen verboden nevenwerkzaamheden op. “Stoppen of opstappen”, verklaarde bondig marinevoorlichter Van Genesten in Den Helder op de vraag van radio Noord-Holland wat er gebeurt als de bijverdienste van de marinemannen wordt aangetoond.

Onderzoek door de marechaussee zal de juistheid van de beschuldiging moeten aantonen. Maar navraag leert dat bij de marechaussee geen opdracht tot onderzoek in deze zaak is binnengekomen. Voorlichter L. van den Hoek in Den Haag somt op hoe zorgvuldig, maar zonder succes, hij bij vele onderdelen van de marechaussee heeft nagevraagd of er een bevel is binnengekomen van vice-admiraal Van Foreest.

Bij navraag bij de marinevoorlichting in Den Haag wordt lacherig gereageerd en in Den Helder is het weekendverlof inmiddels begonnen. Natuurlijk wordt er wel een onderzoek ingesteld, er moet sprake zijn van een misverstand. “We zullen een onderzoek instellen hoe het zit met dat onderzoek”, zegt de marinevoorlichting.

In het Helderse centrum komt het vrijdagavondstappen beheerst op gang. De landelijke aandacht voor de combinatie marine en prostitutie is in menig café het gespreksthema. De verdraagzaamheid ten aanzien van de exploitanten van Aphrodite is groot. De ministers hebben toch zeker ook allemaal bijbaantjes. “Een militair heeft 24 uur per etmaal dienst”, herinnert zich een middelbare man. Hij wordt overgeslagen bij het volgende rondje bier. “De verdiensten horen te gaan naar degenen die de arbeid verrichten en niet naar pooiers”, zegt fel een jonge vrouw. Het vormt de inleiding tot rauwe grappen.