Verhoeff filmt over gevoelige Duits-Nederlandse relaties

UTRECHT, 21 SEPT. De belangrijkste première in het weekeinde van de Nederlandse Filmdagen is vermoedelijk De zondagsjongen, de verfilming door Pieter Verhoeff van Cherry Duyns' autobiografische roman over de in de oorlog geboren zoon van een Duitse moeder en een Hollandse variété-artiest.

Natuurlijk is het geen film over Duyns, al leidt de gedachte aan zijn persoon wel af van de eigenlijke bedoelingen van Verhoeff: een nooit eerder ondernomen, moedige poging om de relaties tussen Duitsers en Nederlanders gedurende de laatste vijftig jaar in een speelfilm te verwerken. Het verhaal over de op een zondag geboren hoofdpersoon, die in de jaren vijftig met zijn moeder naar Wuppertal emigreert, enkele jaren later naar Haarlem terugkeert en zich in beide landen een buitenstaander voelt, dient mede als kapstok voor de problematische verhouding tussen Teutonen en kaaskoppen. Alles passeert de revue: het huwelijk van Claus en Beatrix, het "wat zijn die moffen stil' van Oranjesupporters, de superioriteit van Duitsers, de gevoelsarmoede van Hollanders en hun opportunisme tegenover de door de oorlogsnederlaag gekrenkte trots van de Duitse familie.

Zo'n onderwerp vraagt om grote emoties, die Verhoeff vooral van de buitenkant laat zien. De zondagsjongen is nogal onevenwichtig van kwaliteit, en door de vele flash-backs en flash-forwards moeilijk te volgen. Verhoeff komt er niet goed uit, maar sneeft met grote allure.

Ook over de nasleep van onze koloniale geschiedenis zijn veel te weinig interessante films gemaakt. De documentaire Rockin' Ramona van Hans Heijnen is een uitgebreid onderzoek naar de bloeiperiode van de zogenaamde Indorock. In het Den Haag van de jaren vijftig waren de zonen van Indische Nederlanders de pioniers van de rockmuziek. Ze werden door de media grotendeels genegeerd en soms zelfs geschoffeerd, zoals schokkende archiefbeelden van een denigrerende Pi Scheffer in het NCRV-programma Pas geperst bewijzen. Nu kijken een aantal oudere ex-muzikanten terug op die periode in een film, die een schat aan informatie bevat, maar te veel in details en herhalingen vervalt. Een kortere montage zou wonderen kunnen doen.

Het is duidelijk dat de televisieproduktie dit jaar nadrukkelijker dan ooit aanwezig is op de Nederlandse Filmdagen.

Tijdens een vandaag gehouden besloten werklunch van decision makers uit de film- en televisiewereld wordt de samenwerking tussen beide beschreven als een liaison dangereuse. De noodzakelijke subsidiëring van films door aan de omroepen verbonden fondsen geeft zowel aanleiding tot hoogwaardig drama als Bij nader inzien als tot een iets ruimere armslag van de in moeilijkheden verkerende speelfilmproducenten. Het is echter geen goed idee om alle afleveringen van een voor de televisie vervaardigde (kinder)serie zomaar achter elkaar te plakken en daar een speelfilmetiket op te plakken. Casper Verbrugge regisseerde en schreef samen met hoofdrolspeelster Marjan Luif een nieuwe serie avonturen van haar secretaresse-typetje voor de VPRO-zondagochtend. Mevrouw Ten Kate en het beest in de mens kent een doorlopend verhaal, maar is minder grappig dan haar voorgaande avonturen. Twee uur naar een film kijken met het tempo en de opbouw van een tv-serie is te veel van het goede en doet kwade gedachten opborrelen over hoe gemakkelijk het toch is om truttige burgermensen op de korrel te nemen.