Stempels

Weinig handelingen schenken zoveel voldoening als het afdrukken van een stempel.

In zijn dagelijkse baaierd van moeizaam voortploeteren en tegenvallende resultaten heeft homo sapiens hier eens de mogelijkheid om met één lichte armbeweging een schitterend succes te boeken. Een rake stempelafdruk schept duidelijkheid, straalt gezag uit en smoort tegenspraak. In kringen waar degelijke effecten graag worden bejaagd, zoals de overheid, het bedrijfsleven en de onderwereld, zijn de zegeningen van het stempelen dan ook genoegzaam bekend. De gewone burger laat echter kansen liggen. Van het samengebald potentieel aan efficiency, macht en daadkracht dat dag en nacht gereed hangt in een goed gevuld stempelrekje, lijkt het grote publiek nauwelijks weet te hebben.

Als een ambtenaar regelmatig zijn excuses moet aanbieden, laat hij direct een speciaal stempel maken:

Excuses aan dhr-mw ................................. In verband met mijn beleid-gedrag-toon-.............in mijn brief dd- tijdens ons gesprek op ... ... 19.. aangaande .......................................... paraaf ...... paraaf meerdere .......

Wat let u en mij om er ook zo een te laten vervaardigen? Bij regelmatig gebruik heeft het een heilzame invloed op onze sociale constellatie, en de investering van een paar tientjes is snel terugverdiend want we besparen ons langdurig zoeken naar ingewikkelde frasen.

De afdruk kan gewoon worden geplaatst in de marge van een onbenullig briefje waarin we iemand met het een of ander feliciteren of waarin we bij voorbeeld een geleend boek terugvragen - wat natuurlijk ook weer met stempels zou kunnen:

Nog-alvast hartelijk GEFELICITEERD met je-uw verjaardag- huwelijk-............ En: NOG TE RETOURNEREN TITELS 1. ............... 2. ............... 3. ............... spoed!

""De meeste mensen beseffen nauwelijks welke mogelijkheden er zijn op stempelgebied'', is de ervaring van J. Peters, adjunct directeur van Gravure de Vries BV in Den Haag, waar dagelijks (samen met moederbedrijf Kon. Posthumus BV) 1200 speciaal vervaardigde stempels de deur uit gaan. Temidden van tientallen mogelijkheden is eigenlijk alleen de naam-en-adres-stempel bekend bij een breed publiek. Men kan ervoor naar een stempelbedrijf, maar dat heeft tegenwoordig alleen zin wanneer bijzondere eisen worden gesteld: een standaard adresstempel is verkrijgbaar in bijna iedere kantoorboekhandel. De klant gaat naar huis met een zelf beïnktende tuimelstempel, dus inclusief inwendig stempelkussen, waaraan alleen het rubberplaatje ontbreekt. Op een bijgeleverde antwoordkaart noteert de koper de gewenste tekst, waarvan hij een week later de rubber-editie per post ontvangt die in drie tellen aan de hardware kan worden vastgeplakt.

De prijzen beginnen bij ƒ 14,95, voor drie kleine regels in een nog net leesbare letter. Voor prijzen die tot ƒ 40,- oplopen zijn extra regels, langere regels en grotere letters leverbaar. Voor de veelverkochte Trodat Printy reeks worden bij Gravure de Vries enkele honderden stempelplaatjes per dag gemaakt en verstuurd. Van de andere merken heeft bijvoorbeeld de Alpo een metalen heft en tuimelmechanisme voor een langere levensduur. In letterkwaliteit ontlopen ze elkaar weinig of niets, maar van enig belang is wel of er tussen heft en stempelplaat een schokabsorberende laag schuimrubber zit. Bij de goedkoopste stempels ontbreekt die namelijk zodat met meer zorg moet worden afgedrukt om een mooi beeld te krijgen. Al deze stempels hebben een voorgeprogrammeerde layout; voor lijnen, logo's en grafische grappen is een bezoek aan een speciaalzaak onvermijdelijk. Een zelfbeïnktend paraaf, logo of symbool naar keuze van 12 bij 12 millimeter in rood, zwart, blauw of groen is de Trodat Printy 4921, desgewenst als sleutelhanger vormgegeven. Een flinke stap verder, en niet geschikt als sleutelhanger, is de zelfbeïnktende tuimelstempel waar een verstelbare datum samengaat met een symbool- en tekstensemble naar keuze. Handig is bijvoorbeeld een stempel dat op de achterzijde van een foto in niet mis te verstane koeieletters het copyright vastlegt, naam, adres, telefoon en bankrekeningnummer van de fotograaf vermeldt, en de dag waarop de opname werd vervaardigd. Het weggeven van foto's wordt zo een stuk interessanter. Vroeg of laat heeft een van de afgebeelde personen een jubileum te vieren en krijgt u de aanschafkosten van de stempel ruimschoots vergoed door de redactie van een bedrijfsblad of plaatselijke advertentiekrant.

Helaas moet er dan wel eerst een blanco papieren etiket achterop de foto: na jaren zoeken is er nu eindelijk een inktsoort, Mark II, die vloeibaar blijft op het kussen en snel droogt op het PVC waar alle foto's tegenwoordig op worden afgedrukt, maar dat gaat alleen met een speciaal soort rubber dat weer ongeschikt is voor een verstelbaar datumstempel.

Overigens bestaat er ook documentinkt, waarvan de afdruk alleen met schaar of schuurpapier kan worden verwijderd, emballage-inkt voor hout en jute zakken, beton-inkt, en staal-inkt. Dan is er nog de echte permanent-inkt die in een speciale microporeuze zelf-inktende-stempel binnendringt, waarna zonder los kussen of tuimelinrichting de prachtigste afdrukken kunnen worden gemaakt. De zelf-inktende-stempel kost nauwelijks meer dan een gewone en past in iedere vestzak of handtas. Ideaal als alternatief visitekaartje: gewoon even afdrukken in de agenda of op de manchet van uw nieuwe zakenrelatie.

Zonder inkt bestaat ook: met een blinddruktang van ongeveer ƒ 75,- (tevens leverbaar in cadeauverpakking met waardebestelbon) kunnen naam en adres discreet en origineel in brief of envelopflap worden geknepen. Ook nuttig in een ex libris-versie die bij consequent gebruik de nog te retourneren titels-stempel overbodig maakt.

Wie het allemaal echt goedkoop wil houden beperkt zich tot de zelfdrukkerij, een stempel met los bijgeleverde letters voor een veranderbare tekst naar keuze. Ook in tuimelversie, zoals de Trodat Printy 4952 van ƒ 29.95, waarmee ik overigens niet mijn naam en adres kon stempelen omdat er een e te weinig bij zat. Losse letter-sets zijn evenwel leverbaar.

Onbesproken zijn dan nog de talloze kant-en-klaar stempels, zoals voor ƒ 22,- een tien centimeter breed HERINNERING (voor rekeningen en liefdesverklaringen), een wat kleiner pro forma (waarmee de ontvanger van vrijwel ieder schrijven moeiteloos op het verkeerde been kan worden gezet), een gezellig getypografeerd Prettige Kerstdagen en Gelukkig Nieuwjaar (ook snel terugverdiend), en vertrouwelijk (dat het boven iedere brief goed doet). Stempelbedrijven als Gravure de Vries hebben ze in voorraad, en Wartna Lettering in Den Haag biedt zelfs de keuze tussen ter kennisneming en ter kennisname.

Kant-en-klaar symbool-stempels zijn er ook in overvloed. Voor vier gulden slechts koopt u dit handje dat in uitgaande correspondentie kan worden afgedrukt achter woorden die anders onderstreept zouden worden. Veel leuker toch?