Het volle leven

Als het er niet al is, dan zou het moeten worden ontwikkeld: een computermodel voor familiebladen.

Journalistiek als entertainment, het genre moet volgens even strenge eisen worden vervaardigd als een populaire tv-serie. Familiebladen vertonen veel overeenkomsten met bijvoorbeeld Dynasty, want de twee zijn de realistische en gedramatiseerde versie van hetzelfde: het volle leven. De ingrediënten zijn geld, schoonheid, roem, ziekte, misdaad, seks en liefdesverwikkelingen. Ze worden ook gemaakt voor hetzelfde publiek: het hele gezin, een kind moet het begrijpen.

Het weekblad Panorama kan al enkele jaren de juiste koers niet vinden en dat wordt vertaald in dalende oplagecijfers. Onlangs verdween na een conflict Ton van Dijk, de zoveelste hoofdredacteur die het blad nieuw leven in moest blazen. De lucht van zware shag die hij achterliet wordt binnenkort definitief verdreven door Joke Wartenbergh die het meisjesblad Yes tot een succes maakte. Maar de geur van Birken Haarwasser van Dr Dralle stijgt nu al weer uit het blad op; het komt 't best tot zijn recht in een vaalbruin beduimeld kaft op het marmeren aanrecht van de kapsalon.

Het jongste nummer van Panorama biedt weer de vertrouwde mix van familieblad-onderwerpen: royalty, celebrity, gossip, erotiek, het bovennatuurlijke, auto's en sport. Ideaal is het als die basis-ingrediënten kunnen worden vermengd. Sport, gossip en royalty, bij voorbeeld. Pano telde elf prinsjes van Oranje en verdeelde ze in een spits (Willem Alexander), opkomende vleugelspitsen (Johan Friso en Constantijn), middenvelders (Maurits, Bernhard jr., Pieter Christiaan en Floris) en de achterhoede (Carlos, Jaime, Bernardo en Nicolàs). Het interview met Jeroen Krabbé telt, nu hij tegenspeler is van zowel Joan Collins als Barbra Streisand, twee elementen: gossip en celebrity. “Joan heeft veel minder talent dan Barbra”, zegt Krabbé, die ter illustratie van het vraaggesprek foto's leverde waarop hij te zien is met collega-beroemdheden.

Erotiek (of wat daar door de makers van Panorama voor wordt versleten) dient - luidt een van de basisregels bij de publieksbladen - zoveel mogelijk in de kolommen door te klinken. Bij de Duitse sprintster Katrin Krabbe gaat het niet om haar sportieve prestaties, maar om de lengte en vorm van haar benen, of, om met Panorama te spreken, haar "bewonderenswaardig onderstel'. Zelfs het occulte en seks zijn te combineren: de Zaanse publicist Jan Kleyn “doet het met een astrale dame”. Vijf vrouwelijke tv-makers heten in het chapeau "meesteressen van de buis', een knipoog naar een stuk elders in het nummer: de escort service, alweer zo'n ijzeren onderwerp in dit genre. Onder het motto "Panorama geeft tegengas' telt het blad de zegeningen van de auto; hij spekt de schatkist, is schoner dan ooit en oneindig veel comfortabeler dan het openbaar vervoer.

Het weekblad Actueel legt een sterke nadruk op de thema's misdaad, auto's en vrouwen en is daarme in Nederland het enige in zijn soort; het richt zich meer op het gezinshoofd dan op de hele familie en doet een beroep op de primaire emotie. "Om uit je vel te springen' staat er boven een bloederige reportage over de slachting van zeehonden; bij de kop "Mengele is morsdood. Punt!' boven de foto van een menselijke schedel is evenmin een woord Frans. Het blad publiceert wekelijks een "Dossier Onopgelost' en vormt daarmee de papieren pendant van het tv-programma Opsporing verzocht: ook aan dat minutieus uitspitten van een misdaad kleeft een voyeuristisch aspect. Het blad wordt verluchtigd met sterke verhalen in de sector "lijkkist geparkeerd', "slaapstoornissen door elektrische apparaten' en "vis bijt man'.

Alleen Nieuwe Revu doet een oprechte poging om serieuze journalistiek te beoefenen zonder de amusementstaak uit het oog te verliezen. Sport en pop behoren tot de pijlers van dit blad, dat verder steunt op interviews met tv-sterren en "sociale' reportages. Het kleinkind van de Katholieke Illustratie heeft een slimme hand van bijdragen vragen, althans in dit nummer.

Martin van den Heuvel, de echte Dr Clavan, bericht met fotograaf Rien Zilvold van het front in Joegoslavië: “Ik betrap mezelf erop dat ik beef en op mijn nagels bijt”, besluit hij zijn reportage. Programmamaker Ireen van Ditshuyzen heeft zich voor een documentaire grondig verdiept in dementie; ze schrijft een informatief verhaal voor wie in zijn naaste omgeving met de ziekte wordt geconfronteerd. Ischa Meijer en Boudewijn Büch behoren tot de medewerkers van de Nieuwe Revu. Büch merkt in zijn column op: “Ien Dales' gedrag is van een hoog ondemocratisch gehalte.”