Sombere gastheer op sober eeuwfeest

EINDHOVEN, 19 SEPT. Een sober feestprogramma - met een vleugje humor. Zelfkritiek - niet te veel. Geschiedschrijving in het licht van de huidige crisis: ingetogen vierde Philips gisteren zijn eeuwfeest. Met een knipoog naar het roemrijke verleden en zich permanent bewust van de donkere wolken die nog steeds boven Eindhoven hangen.

Het was moeilijk met elkaar te verenigen: 55.000 arbeidsplaatsen opofferen en het glas heffen op nog een eeuw Philips. Feest ten tijde van omvangrijke ontslagen is onkies, laat staan als er ook nog geld aan uitgegeven wordt. Toch wilde men niet geheel aan een eeuw Philips voorbij gaan.

Philips-president Timmer had daarom de ondankbare taak een feest te leiden dat geen echt feest mocht zijn. Overdaad werd zorgvuldig gemeden. Champagne was er wel, maar men er moest goed naar zoeken. De muziek werd verzorgd door ensembles die bijna aan hun bescheidenheid bezweken. En zelfs het budget van de bloemist moet de sporen hebben gedragen van de recente bezuinigingen. De zuinigheid was precies daar gestopt waar soberheid overgaat in karigheid.

Een precaire balans tussen feest en crisis lag ook besloten in de toespraken van president Jan Timmer, die een vermoeide en gespannen indruk maakte. “Veertig jaar binnen Philips hebben mij ervan overtuigd dat de geest van het bedrijf rijp is voor vernieuwing”, stelde hij ten overstaan van de ere-gasten, waaronder koningin Beatrix en een zware kabinetsdelegatie onder leiding van de minister-predident. Aan de ondernemingsraad maakte hij duidelijk dat Philips-werknemers er meer dan één schepje bovenop moeten doen wil het bedrijf overleven.

Timmer sprak over de noodzaak te vechten en over de problemen die hij ondervindt bij het in stalling brengen van zijn grotendeels Europese organisatie tegen de Japanse concurrentie. De Europese cultuur die het individualisme beloont en gericht is op het behoud van verworvenheden moet het op de wereldmarkt opnemen tegen een cultuur die collectivisme huldigt en waar overwinnen voor iedereen voorop staat.

Zelfs de licht- en videoshow over 100 jaar Philips was niet aan de crisis ontkomen. “Succes noodzaakt groei... groei maakt zwaar...de vaart gaat er uit: dit is het uur van de stuurmanskunst. Het is tijd. Het is 1991”,galmde het gisteravond onheilspellend door het halfduister in de koepel van het Evoluon.