Reorganisatie V & D drukt loonkosten bijna niet

AMSTERDAM, 19 SEPT. “Waarom zou het nu wel lukken?” Uitdagend stelde directie-voorzitter van Vroom & Dreesmann drs. P.E. Hamming gisteren deze vraag aan zichzelf. Waarom is de verliesgevende warenhuisketen wel winstgevend met een staf van 650 mensen en niet met 1100 zoals nu het geval is? Hamming gebruikte deze uitsmijter om in staccato-zinnen het actieplan van V & D te presenteren. Hij kon niet verhullen dat de feitelijke gang van zaken bij de warenhuizen op dit moment reden geeft voor scepsis.

Op de oorzaak van het mislukken van eerdere reorganisaties ging Hamming niet in. Sterker nog, hij onderstreepte dat de gisteren aangekondigde reorganisatie al in gang is gezet door zijn voorganger J.N. Kessels. Kessels moest in juni vertrekken vanwege de tegenvallende resultaten.

De reden van Kessels vertrek werd gisteren ook duidelijk. Opnieuw koersen de warenhuizen aan op een gigantisch verlies. Na het dramatische afgelopen jaar met 70 miljoen gulden verlies, zal dit jaar het verlies uitkomen op 62 miljoen gulden. Voorzitter van het moederbedrijf Vendex International, mr. J.M. Hessels hield in juni nog rekening met een verlies van rond de 20 miljoen gulden over dit jaar. Ook volgend jaar verwacht Hamming nog een klein verlies van twee miljoen gulden.

De tegenvallende cijfers van dit jaar moeten, volgens Hamming, gezocht worden in de veel te hoge voorraden. De onjuiste inschatting van de verkoop in het eerste halfjaar heeft volgens Vendex-kringen een verlies van bijna 60 miljoen gulden opgeleverd.

Vendex-president Hessels toonde zich in eerdere instanties tevreden over de omzetontwikkeling, maar de grote verkopen blijken bij nader inzien een grote schaduwzijde te hebben: V & D heeft alleen maar meer verkocht doordat de grote voorraden met hoge kortingen op de markt zijn gedumpt. “Veel verkopen wil niet zeggen veel verdienen”, zo merkte Hamming gisteren zuur op. De omzet steeg met 3,5 procent, maar de kosten met 4,5 procent.

Het betekent dat Hamming zijn handen vol heeft om V & D zoals afgesproken in 1993 weer op winst te krijgen. Hamming zegt te streven naar een bedrijfsresultaat van 34 miljoen gulden in 1993, een ombuiging van circa 100 miljoen gulden. Zijn baas Hessels had het eerder dit jaar over 40 miljoen bedrijfsresultaat en 110 miljoen aan ombuigingen, maar dit betitelt Hamming als "afrondingsverschillen'.

Hamming benadrukt dat de nieuwe tegenvallers kunnen worden opvangen door een programma dat in 1989 is ingezet, met trainingen, automatisering, een nieuwe logistieke organisatie en de "herpositionering' van het personeel.Inclusief de gisteren bekend geworden sanering van 450 kaderfuncties gaat het om 2650 volledige banen, of te wel 3510 personen die ander werk krijgen.

V & D is uit sociaal oogpunt terecht trots op de reorganisatie. Er is voor 15 van de 3510 personeelsleden ontslag aangevraagd. Voor 640 werknemers zoekt het bedrijf nog een plaatsje, de anderen zijn herplaatst (80 procent binnen V & D en 15 procent bij andere Vendex-bedrijven).

Hoe trots V & D in sociaal opzicht mag zijn, bedrijfseconomisch heeft de hele operatie veel minder te betekenen. Het is een enorm geschuif binnen de organisatie, maar de loonkosten worden nauwelijks gedrukt. Wat V & D bespaart, krijgt de moederorganisatie er voor een deel bij.

Het voordeel van de reorganisatie voor het concern komt er eigenlijk op neer dat het verloop gedeeltelijk wordt opgevuld met oud-warenhuismensen. Het verloop bij V & D bedraagt 15 procent per jaar. Op een personeelsbestand van ruim 17.000 betekent dat theoretisch een reductie van 2400 banen per jaar; een aardige besparing.

Maar zo simpel ligt het niet. Hamming wil per se het verkooppersoneel op peil houden. Bovendien is herplaatsen in Nederland geen sinecure. Vendex ziet ook wel in dat Maastrichtse verkoopsters niet in een Amsterdamse vestiging zullen aarden. Vendex verwacht dat in 1993 nog circa 15.000 mensen bij V & D werken. Dat komt overeen met ruim 1.000 arbeidsplaatsen minder dan nu.

Meer wil V & D niet reorganiseren. “Wij zijn nu uitgereorganiseerd”, aldus Hamming. Hij zei er wel te overwegen de kleine vestigingen in Geleen en Kerkrade te sluiten. Vendex zelf heeft jarenlang benadrukt dat alle vestigingen open zouden blijven. De sluiting van deze filialen zal echter de winst niet sterk verbeteren.

Dat de winst verbetert door de nieuwe logistiek en voorraadadministratie wordt voorlopig gelogenstraft door de enorme verliezen van dit jaar aan de inkoopkant.

Aangezien uit de berekeningen blijkt dat de personeelskosten ook niet sterk zullen dalen, staven de feiten niet de gedachte dat het met V & D spoedig beter zal gaan. De voorspellingen voor de koopkrachtontwikkeling in Nederland en de positie ten opzichte van de concurrentie geven ook geen aanleiding voor optimisme. Waarom zou het dan beter gaan? Hamming heeft daar uiteindelijk maar een ontwapend antwoord voor: “Ik geloof erin en ik zou niet weten hoe het anders moet”.