"Oorzaak suïcide is de depressie, niet het middel'; Geneesmiddel Prozac zou aanzetten tot moord, zelfmoord en buitenproportioneel geweld

ROTTERDAM, 19 SEPT. Het Amerikaanse televisie-programma "A Current Affair' bracht begin deze maand mevrouw Kathy Willetts (33) in beeld, de vrouw van de plaatsvervangende sheriff in Broward County, Florida. Mevrouw Willetts had een opmerkelijk verhaal. Ze werd vervolgd wegens prostitutie. Haar nymfomanie was rechtsstreeks te wijten aan het gebruik van het anti-depressie middel Prozac. “Nadat ik een tijdje Prozac had gebruikt begon ik behoefte te krijgen aan meer seks, iets wat mijn man me niet kon bieden.” Mevrouw Willetts maakte in het programma echter duidelijk dat ze moeilijk als prostituée kon worden gekarakteriseerd - ook al vroeg ze 150 dollar aan haar bezoekers - maar eerder als "seks-verslaafde'.

In de VS is een ware hetze ontstaan tegen het middel en de Citizins Commission on Human Rights van de Scientology Kerk heeft die inmiddels naar Europa verscheept. Gisteren werd bekend dat een zestal leden van de Raad van Europa gevoelig is gebleken voor de argumenten van de Scientology Kerk. Zij hebben - zonder succes - geprobeerd de kwestie op de agenda te krijgen. De argumenten van deze leden zijn dezelfde als die van de Scientology Kerk: Prozac zou aanzetten tot moord, zelfmoord en buitenproportioneel geweld. Seksverslaving is een buitengewoon curieuze bijwerking, die door de patiënten wordt gemeld - temeer omdat de officiële bijsluiter juist een verlies aan libido meldt - maar de klacht misstaat niet in het rijtje, waarmee de Amerikaanse fabrikant Eli Lilly de laatste jaren is geconfronteerd.

De adviescommissie van het Nederlandse bureau bijwerkingen van het ministerie van WVC heeft ook een schrijven gehad van de Scientology Kerk en heeft geantwoord de brief binnenkort te bespreken. De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA), één van 's werelds strengste colleges bij de beoordeling van geneesmiddelen bracht op 1 augustus een bericht ("talk paper') uit, waarin de acties van de Scientology Kerk op vernietigende wijze onderuit geschoffeld worden. Er was geen enkele aanleiding om aan te nemen dat depressieve patiënten die Prozac gebruiken meer geneigd zijn suïcide te plegen dan andere depressieve patiënten. De Amerikaanse Associatie van Psychiaters reageerde verheugd op het standpunt van de FDA. “De Food and Drug Administration heeft gekozen voor wetenschap in plaats van sensatie door de petitie van de Scientology Kerk van de hand te wijzen. Wij zijn ervan overtuigd dat Prozac, mits zorgvuldig voorgeschreven een levensreddend middel is voor duizenden die aan depressie lijden. Een enorme hoeveelheid literatuur heeft aangetoond dat het een verhoudingsgewijs veilig en effectief middel is. Het is de depressie zelf, de ziekte, die de oorzaak is van suïcide bij één op de zes niet behandelde patiënten.” De Associatie wees er in haar reactie op, dat de hetze van de Scientology Kerk er intussen toe had geleid dat mensen hun medicatie hadden gestaakt zonder medeweten van de psychiater en anderen ervan hadden afgezien hulp te zoeken. “Het is natuurlijk het goede recht van de Scientology Kerk er eigen opinies en ideologieën op na te houden, maar het wordt tijd dat het publiek in de gaten krijgt dat het echte doel van deze campagne is psychiatrische hulp voor geesteszieken te elimineren,” aldus de associatie.

Wereldwijd is Prozac sinds de introduktie in 1987 door ongeveer vier miljoen mensen geslikt, stelt R.F. Quik, arts en medisch directeur van Eli Lilly Nederland. Hoeveel mensen in Nederland op Prozac zijn ingesteld kan hij niet zeggen, maar het produkt is onder psychiaters in ons land even populair als in het buitenland. “In Nederland hebben ons twee of drie klachten bereikt. Steeds kon de suïcide worden herleid tot de depressie zelf. We hebben over agressie nooit iets gehoord, noch van patiënten of familie, noch van de inspectie of het ministerie. Sinds de introduktie van het produkt hebben we een "international consultance panel' van experts, die continu eventuele klachten of opmerkingen van gebruikers en voorschrijvers nagaan en bespreken,” aldus Quik. Psychiater J.A. den Boer van het Academisch Ziekenhuis in Utrecht heeft uitvoerig farmacologisch onderzoek gedaan naar soortgelijke stoffen als Prozac: “Het is met dergelijke middelen regel, dat je een week of twee, drie na het begin van de medicatie nogal paradoxale reacties krijgt. Prozac is - in tegenstelling tot de traditionele antidepressiva - niet sederend, rustig makend. De patiënt blijft dus alert en helder. Dat betekent ook dat eventuele suïcidaliteit niet helemaal de kop wordt ingedrukt. Maar dat hoort er nu eenmaal bij. Het is volstrekte onzin om de causaliteit van het aantal suïcides bij depressieve patiënten in het gebruik van Prozac te zoeken. De oorzaak daarvan is de depressie, niet het middel. Om een voorbeeld te noemen: als je stelt dat supermarkten vooral worden bezocht door mensen die anti-conceptiva gebruiken heb je waarschijnlijk gelijk. Maar het is absurd om daaruit af te leiden dat de drang tot winkelen een bijwerking van anticonceptiva is.”