Emmylou Harris: "Countryrock ligt achter me'

Countryzangeres Emmylou Harris en haar akoestische begeleidingsgroep The Nash Ramblers doen Nederland aan voor concerten in het Muziekcentrum, Enschede (19 sept), Oosterpoort, Groningen (20 sept), Vereeniging, Nijmegen (25 sept), Schelft, Noordwijkerhout (27 sept) en Rodahal, Kerkrade (28 sept).

“Ik ben naar Nederland gekomen om nieuwe basketballschoenen te kopen,” ginnegapt Emmylou Harris, wijzend op haar gloednieuwe gympies van onmiskenbaar Amerikaanse makelij. Een directe aanleiding voor een tournee is er niet, want haar meest recente album Brand New Dance stamt van bijna een jaar geleden en een nieuw plaatproject laat nog even op zich wachten.

“Ik mag hopen dat ik na al die jaren op een trouw publiek kan rekenen,” zegt de zangeres die met haar grijze haar en het ouderwetse uilebrilletje meer weg heeft van een schooljuffrouw dan van een countryster. Pas op het podium ontpopt ze zich als de glitterkoningin met de stem van kwikzilver.

Vandaag precies achttien jaar geleden overleed haar ontdekker Gram Parsons, op wiens onovertroffen countryrockplaten GP en Grievous Angel ze een vocale hoofdrol vervulde. Bij haar solocarrière werd Emmylou Harris veelvuldig afgeschilderd als de fakkeldraagster van Parsons' muzikale erfenis, een rol die ze zichzelf toeschreef door veel van zijn songs op het repertoire te nemen.

“De laatste tijd ben ik als fakkeldraagster tekort geschoten,” moet ze bekennen, “want ik voel me niet verplicht om songs te zingen waar ik niets meer aan toe kan voegen. Zijn muziek zal altijd een voorname bron van inspiratie voor me blijven. De enige manier om er werkelijk achter te komen hoe belangrijk Gram Parsons is geweest voor de ontwikkeling van de countrymuziek, is door te luisteren naar de oorspronkelijke platen.”

Haar huidige begeleidingsgroep heeft met countryrock weinig meer te maken, en neigt zelfs naar het traditionalisme van de bluegrass. Akoestische instrumenten als mandoline, banjo en staande bas zorgen voor een rijkdom aan klankkleuren, in combinatie met de hartverscheurend mooie samenzang.

Gastmuzikant Al Perkins, de veteraan in het gezelschap, liet zijn elektrische pedal steelgitaar thuis en beperkt zich tot de zacht kabbelende klank van een virtuoos bespeelde dobro. Ook het songmateriaal is tot op zekere hoogte traditioneel, afgezien van een sprankelend intermezzo waarin mandolinespeler Sam Bush zich mag uitleven op Sailin' Shoes van Little Feat.

“Countryrock is een fase die ik achter me heb gelaten,” zegt Emmylou stellig, “omdat ik voor mijn gevoel alle mogelijkheden heb verkend. Hoewel we strikt genomen geen bluegrass spelen, dient de bluegrassmuziek van Bill Monroe als mijn grote voorbeeld. Monroe is tachtig jaar oud en onlangs heb ik hem de sterren van de hemel zien spelen, ondanks de zware hartoperatie die hij kort daarvoor had ondergaan. Zijn muziek is volstrekt compromisloos en er spreekt een passie en een zuiverheid uit, die je nergens anders vindt.”

Onlangs namen Emmylou Harris en haar Nash Ramblers een nog te verschijnen live-album op in het Ryman Auditorium, een historisch theater in Nashville dat jarenlang dienst deed als thuishaven van het radioprogramma The Grand Ole Opry. “Er mochten maar 250 man publiek bij, want ze waren bang dat anders het balkon naar beneden zou komen. Het is een schitterende zaal met een perfecte akoestiek, die helaas nog maar zelden gebruikt wordt. Mijn motieven om er een plaat op te nemen waren tot op zekere hoogte sentimenteel. Ik herinner me dat ik achterin de auto weleens naar de Opry luisterde, als ik met mijn ouders terugkwam van een familiebezoek. In mijn jeugd werd ik maar mondjesmaat met muziek geconfronteerd. Ik ben opgegroeid in de buurt van de marinebases waar mijn vader werkte. Omdat we zo vaak verhuisden en ik me aan niets of niemand kon hechten, leefde ik praktisch in een cultureel vacuüm. Pas later merkte ik, dat die country-uurtjes een diepe indruk hadden achtergelaten.”

Op Live At The Ryman lopen de songleveranciers uiteen van Hank Williams tot Bruce Springsteen en van Bill Monroe tot Nanci Griffith. Afgezien van het grotendeels zelfgeschreven The Ballad Of Sally Rose uit 1985, nog altijd een van haar mooiste platen, zingt Emmylou Harris voornamelijk nummers van anderen.

“Daarbij neem ik de ruimte voor een vrije interpretatie, want ik kan mezelf niet als een actrice in andermans gevoelswereld verplaatsen. Soms raak ik intens betrokken bij de achterliggende emotie van de songtekst. Maar om een droevig liedje te kunnen zingen, hoef ik heus niet per se depressief te zijn!”