Vegeteren onder het puin in zuiver gespeelde monoloog

Voorstelling: De Koningin van Sheba van Nirav Christophe en Jacques Peeters; Regie: Mart-Jan Zegers; spel: Heidi Arts. Gezien: 17-9 Theater Bellevue Amsterdam. Aldaar t-m 29-9.

De Koningin van Sheba, geschreven door Nirav Christophe en Jacques Peeters, was oorspronkelijk een hoorspel; nu het stuk als lunchvoorstelling wordt gespeeld is dat nog steeds een beetje te merken. Een verwijt is dit niet, eerder een compliment aan het adres van Mart-Jan Zegers die de voorstelling ingetogen en smaakvol heeft geënsceneerd. De regie getuigt van respect voor de zeggingskracht van de tekst, Zegers heeft aan die tekst in feite slechts een mooi toneelbeeld toegevoegd: een schemerachtig, blauw-paars verlichte speelvloer waarop de restanten liggen van wat eens een vleugel was.

Het decor stelt de kelder voor van een ingestort huis. Daar, afgesloten van de buitenwereld, vegeteert Katharina al bijna zes weken onder het puin van de woning. Wie op de rand van leven en dood balanceert ziet het leven in een flits aan zich voorbij trekken, zo wordt wel gezegd; ook Katharina denkt terug aan vroeger maar ze neemt de tijd om al associërend de herinneringen op te halen - het moment dat zij zal sterven komt immers o zo traag dichterbij. Terwijl ze praat klinkt, goed hoorbaar en toch oneindig ver weg, pianomuziek van Simeon ten Holt; luisterend naar de klanken mijmert Katharina: “Ze zeggen dat ieder mens wanneer hij sterft muziek hoort”.

De muziek is niet alleen een aankondiging van het naderende einde maar tevens een verwijzing naar het beroep van de moeder, een concertpianiste. Meer dan de vaak afwezige vader - een archeoloog - heeft de moeder het leven van haar dochter gedomineerd, ook nu ze overleden is doet ze dat nog. Tijdens de drie kwartier durende monoloog vertelt Katharina steeds opnieuw hoe ze eeuwig en altijd in dienst stond van haar moeder die haar dwong naast de vleugel te zitten om de bladen van de partituur om te slaan.

Heidi Arts als Katharina is afwisselend opstandig en berustend, maar gaandeweg maakt haar wrok plaats voor mildheid alsof ze zich verzoent met haar lot. Het spel van Heidi Arts is doordacht, lucide en uiterst zorgvuldig opgebouwd. Zonder voorbij te gaan aan de emotionele geladenheid van het stuk verleent ze met haar dictie en mimiek een extra dimensie aan de scherpe en soms geestige observaties in de tekst. Het is dan ook voor een belangrijk deel aan deze zuivere vertolking te danken dat De Koningin van Sheba een lunchvoorstelling is die werkelijk indruk maakt.