De Vries: beperk taak arbeidsbureau

DEN HAAG, 17 SEPT. Minister de Vries (sociale zaken) wil dat de arbeidsbemiddeling op meer commerciële leest wordt geschoeid. De in januari opgerichte arbeidsvoorziening, waarin werkgevers, werknemers en overheid samen de arbeidsbureau's besturen, zou zich alleen nog moeten richten op probleemgroepen en moeilijk te vervullen vacatures.

Dit blijkt uit de notitie "Werkgelenheid en arbeidsmarktbeleid', die vannochtend samen met de begroting van Sociale Zaken aan de Kamer is aangeboden. Sinds begin dit jaar mogen ook commerciële instanties (zoals uitzendbureaus) aan arbeidsbemiddeling doen. Ze hebben daarvoor een vergunning nodig van het centraal bestuur van de arbeidsvoorziening (CBA).

Het voorstel van de Vries de taak van de nieuwe arbeidsvoorziening in te perken is een gevolg van de al eerder aangekondigde bezuiniging van 150 miljoen gulden op het budget van de arbeidsvoorziening. De Vries vindt deze bezuiniging “te rechtvaardigen” omdat een bezuinigen op de overheidsuitgaven goed is voor de werkgelegenheid in de marktsector. De minister wil dat nieuwe banen in de markt ontstaan en niet in de collectieve sector. Zo wil hij ook bij de arbeidsvoorziening “dat in de eerste plaats de markt zijn werk doet: De openbare arbeidsvoorziening is er niet voor de makkelijke gevallen, maar voor de moeilijke”, aldus de minister.

Het CBA is gerriteerd over de voorstellen van De Vries: “We moeten niet degraderen tot de bezemwagen van de arbeidsmarkt”, zegt voorzitter R. de Boer. “Willen we de moeilijke groepen goed kunnen bedienen, dan hebben we juist een flinke positie nodig om toegang tot de werkgevers te krijgen.” Het CBA vindt dat De Vries zijn nieuwe ideeën maar in moet brengen bij het bestuur: “Sinds de nieuwe arbeidsvoorziening bestaat heeft hij het natuurlijk niet meer alléén voor het zeggen. Hij zal met de sociale partners moeten overleggen”.

Voorzitter I. ter Haar van het Regionale bestuur voor de arbeidsvoorziening (RBA) in de regio Amsterdam-Zaanstreek-Waterland kan zich de irriatie goed indenken. “Eerst kom je de gemaakte geldafspraken niet na en dan ga je ook nog vertellen hoe het anders moet.” Zij acht het van groot belang dat de arbeidsbureaus zich niet, zoals de minister wil, uitsluitend richten op probleemgroepen zoals langdurig werklozen, allochtonen en gedeeltelijk arbeidsongeschikten: “Willen bedrijven je serieus nemen dan moet je ook aan de reguliere bemiddeling doen. Straks worden we het maatschappelijk werk van de arbeidsmarkt. Daar zijn bedrijven niet happig op. En dan schiet je dus je doel voorbij”, aldus Ter Haar.

Uit de "Rapportage arbeidsmarkt', die ook vandaag is verschenen, blijkt dat het vervullen van vacatures steeds moeilijker wordt. In 1990 stond tweederde van die vacatures langer dan drie maanden open. Het gemiddeld aantal vacatures dat in 1990 open stond was 105.000. Een jaar daarvoor waren het er 90.000. Bijna de helft van deze vacatures geldt als moeilijk vervulbaar.

De groei van de werkgelegenheid neemt af, en voor sinds jaren zal de werkloosheid volgend jaar waarschijnlijk stijgen. De Vries wil in het werkgelegenheidsbeleid vooral aandacht schenken aan “de onderkant van de arbeidsmarkt, want die functioneert slecht”.

Het aantal moeilijk vervulbare vacatures voor laag opgeleiden is in 1990 gestegen tot 54 procent. Toch zijn er juist veel mensen met een lage opleiding die geen werk hebben. De belangrijkste verklaring hiervoor is dat steeds meer mensen met een Mavo- of een LBO-dploma in ongeschoolde banen terechtkomen. Driekwart van de vacatures, waarvoor iemand met een lage opleiding werd gevraagd, werd door iemand met een Mavo- of LBO-diploma bezet. Dit betekent dat de kansen op een baan voor laag opgeleiden steeds kleiner worden, terwijl de schaarste aan werknemers met een Mavo-LBO-diploma toeneemt.

Het vervullen van deze moeilijke vacatures moet volgens minister De Vries de belangrijkste taak van de arbeidsbureaus zijn. “Als De Vries wil dat wij ons uitsluitend op een paar doelgropen richten, dan is het onmogelijk om daarmee het probleem van de onvervulbare vacatures op lossen”.