"DEGRADATIE EEN REGELRECHTE RAMP'

Frans is niet alleen de wielertaal, het klinkt ook chiquer dan Nederlands. Daarom vond de organisatie van de Eindhovense ploegentijdrit de naam Grand Prix de la Libération destijds veel geschikter dan Grote Bevrijdingsprijs. Het evenement, nu vier jaar oud en voortgekomen uit de Ronde van Eindhoven, moest immers een happening van grote allure worden. Dat lukte, in ijltempo. Sinds 1989 mag het pronken met de status van Wereldbekerwedstrijd. Maar vorige maand kwam onverwachts de degradatie. De volgende uitgave van de GP, in 1992, behoort niet meer tot de Coupe du Monde. En ze betekent dan niet veel meer dan een criterium. Een ramp, vinden ze in de Lichtstad.

Dertien wedstrijden worden deze competitie verreden onder de paraplu van de Coupe du Monde. In die reeks zijn kostbare punten te verdienen voor het klassement om de Wereldbeker. De volgorde van de rangschikking is van groot belang: de beste zestien teams zijn overal welkom, de lager geplaatste kunnen bij grote koersen, waaronder de Tour de France, eenvoudig worden geweigerd.

In enkele opzichten lag de Grand Prix de la Libération prima in de markt. De geschiedenis leert dat zij een tamelijk vlekkeloos verloop heeft, er komt veel publiek en de deelnemende ploegen toonden zich altijd méér dan tevreden over de financiële vergoedingen van de Stichting Profronde van Eindhoven. Maar vanaf het begin is er ook gemor geweest. Hein Verbruggen, de geestelijke vader van de Coupe du Monde, herinnert zich dat beter dan wie ook. Volgens de Nederlandse voorzitter van de profsectie (FICP) in de internationale wielerunie (UCI) vond de wielerwereld de Brabantse GP een vreemde eend in de bijt.

Verbruggen: “Hein, die ploegentijdrit past er niet bij, hoorde ik steeds meer van renners, organisatoren en sponsors. Na de zware Tour de France is zo' n discipline gekkenwerk. De coureurs kunnen dat niet meer opbrengen. Bovendien is het seizoen sowieso al te zwaar.” Verbruggen begreep “dat het internationale cyclisme de Grand Prix de la Libération niet lustte, hoewel de NOS de tijdrace fantastisch in beeld bracht. Ze wordt nooit zo interessant als een wedstrijd in lijn.”

Verbruggen en het machtige Comité directeur van de FICP vonden dat ze zich positief tegen die kritiek moesten opstellen, zeker toen die ook massaal in de vergaderzaal naar voren kwam. Ze voerden de Brabantse GP vorige maand, op het UCI-congres in Stuttgart, van de Wereldbekerreeks af. Secretaris Hans Kilwinger van de Stichting Profronde van Eindhoven moest het droevige nieuws in de krant lezen. “Of ik daar boos om ben? Ach, de FICP bestaat in wezen uit anderhalve man. Verbruggen en secretaris Conter. Die kunnen niet overal aan denken. Maar stilletje had ik op iets moois gehoopt. Dat de Coupe du Monde zou worden uitgebreid naar vijftien wedstrijden. Dan was onze wedstrijd gered.”

Aan de redding poogden afgelopen zaterdag ook de ploegleiders van de negentien deelnemende teams een steentje bij te dragen. Evenals de juryleden en de organisatie tekenden zij een petitie, waarin ze de FICP verzochten de Grand Prix de la Libération te behouden voor de Coupe du Monde. Verbruggen wist niet wat hem overkwam. “Via hun bond - voorzitter Roger Legeay en penningmeester Cyrille Guimard - zitten de ploegbazen en sponsors het hele jaar te pleiten voor het afschaffen van deze wedstrijd. En nu doen ze mee ineens aan zo'n handtekeningenactie.”

Verbruggen haalt de schouders op. “Als ik Peter Post morgen tegenkom en hem hierover opheldering vraag, weet je wat hij dan doet? Dan gaat hij staan schudden en maakt hij allerlei vreemde handgebaren. En dan zegt hij: "Je weet hoe dat gaat, Hein, op zo'n moment wil je die mensen niet laten zakken'. In de wielersport gaan er maar weinigen recht door zee, of spreken de waarheid. Nog een paar voorbeeldjes? Tientallen renners zouden zich schriftelijk bij mij hebben beklaagd over de problemen met de pothelmen. Nooit een briefje gehad. De competitie was te lang en te zwaar, riep wereldkampioen Dhaenens tegen ieder die het wilde horen. Had-ie mij al geschreven, zei hij erbij. Gelul. Pas na tien keer vragen kreeg ik een kladje van hem.”

Verbruggen ergert zich zeer aan dit soort zaken. Soms heeft hij geen woorden voor de geruchten en de verdachtmakingen. Wat die laatste betreft, in verband met het verdwijnen van de Grand Prix de la Libération van de Wereldbekerlijst werd hij in het buitenland flink in diskrediet gebracht. Boze tongen beweerden dat Verbruggen de Eindhovense GP wilde laten afhaken ten gunste van een wedstrijd in een Duitstalig land, in Polen of Tsjechoslowakije. Hij zou daarbij de bedoeling hebben gehad in die gebieden stemmen te winnen in zijn strijd om de hoogste positie in de wielerwereld, het voorzitterschap van de UCI. “Ik heb nooit ambitie getoond voor die post. Maar stel ik me kandidaat, dan word ik gekozen”, aldus Verbruggen in Eindhoven, waar hij momenteel weinig supporters heeft.

Hoe moet het verder met de Grand Prix de la Libération? Voorzitter Harry van Lieshout van de Stichting Profronde van Eindhoven: “We houden vast aan de tijdrit. Alle ploegleiders hebben plechtig beloofd volgend jaar terug te komen.” De vraag is of ze hun beste renners meenemen, als de wedstrijd om des keizers baard gaat. En of die bereid zijn alles uit de kast te rijden. Geld - lees zes ton - zal er vermoedelijk wel zijn. “Maar”, zegt secretaris Kilwinger realistisch, “ik twijfel er aan of de heren coureurs gemotiveerd zullen zijn als de Wereldbeker-status niet meer aan onze wedstrijd hangt.

Gerrie van Gerwen is ingehuurd om de renners te contracteren. De coördinator van de Stichting Bevordering Beroepswielrensport weet nu al dat hij er niet in zal slagen in 1992 een supersterk rennersveld te lokken. “Niet wegens het geld, maar door de kalender”, verduidelijkt hij. “Volgend jaar staan één dag voor Eindhoven de Ronde van Lazio en de GP Impanis op het programma. Wie de eerste rijdt, mijdt onze GP. Tegelijk met onze Grand Prix (20 september, red.) wordt er een semi-klassieker in Leuven verreden, plus de GP Isbergues in Frankrijk. Maar de Amerikaanse Tour Dupont wordt onze grootste concurrent. Die begint op 21 september. Ik reken er op dat veel toppers de Tour Dupont niet willen laten lopen. Want die etappewedstrijd is een perfecte voorbereiding op de Tour d'Amérique, die meetelt voor de Coupe du Monde.”

“Als Nederlander, maar vooral als man van deze regio”, besluit Van Gerwen, “kan ook ik niet anders constateren dan dat de Grand Prix de la Libération een geweldige klap heeft gekregen. Het is een ramp, een regelrechte ramp, nu de race niet meer meetelt voor de Wereldbeker.”