BBC komt met speciale programma's; World Service als stem van Europa

Op de persconferentie na zijn vrijlating vertelde president Gorbatsjov dat hij dank zij een geïmproviseerd radiootje had kunnen volgen hoe de staatsgreep op een mislukking uitliep. Op de vraag naar welk station hij dan geluisterd had, antwoordde hij: de BBC, want die was veruit het beste geïnformeerd. Dat was natuurlijk een opsteker van formaat voor de makers van de BBC World Service, het radiostation dat over de hele wereld in 37 talen nieuwsuitzendingen verzorgt.

Vanaf 30 september maakt de BBC World Service in de continue uitzending in het Frans, Duits en Engels een reeks nieuws- en actualiteitenprogramma's die speciaal gericht zijn op Europa. Via de frequentie 648 kHz kunnen dan in onze regionen de World-Service-programma's worden ontvangen over Europese cultuur, economie en milieu, maar ook over lifestyle, milieu en technologie in Europa. Om het initiatief aan de man te brengen, reist een steeds wisselende groep producers en journalisten van de BBC met een rode dubbeldeks bus langs Europese steden. In de bus zijn een videofilm en een expositie over het werk van de World Service te zien.

Toen de bus het afgelopen weekeinde op de Dam in Amsterdam stond, beantwoordden de redacteuren Marysia Nowak en Barnaby Price met veel enthousiasme vragen van voorbijgangers en deelden zij folders over het nieuwe programma uit. “Het is ontzettend leuk en ook nuttig om zo rechtstreeks met je luisteraars te worden geconfronteerd”, zegt Barnaby Price. Het is Marysia Nowak opgevallen dat in Nederland een groot aantal "gewone mensen' naar de World Service luistert, al is het maar om de Engelse taal erdoor onder de knie te krijgen. Het station wordt in de Europese landen doorgaans goed beluisterd onder politici, journalisten en zakenmensen.

De BBC World Service bestaat sinds 1922 en was oorspronkelijk bedoeld om de landgenoten in de koloniën te informeren; dat leverde de zender de bijnaam British Empire Service op. Door de Tweede Wereldoorlog raakte het werk van de World Service in een stroomversnelling en vestigde het station in Londen zijn naam van gezaghebbend en uitstekend geïnformeerd nieuwsmedium.

De BBC World Service is een publieke omroeporganisatie, gefinancieerd door de Britse overheid. De BBC-Board of Governors treedt geregeld met het ministerie van Buitenlandse Zaken in debat om vast te stellen hoeveel zendtijd en geld er voor welk taalgebied beschikbaar komt. Dat er geld is uitgetrokken voor de reeks achtergrondprogramma's voor Europa geeft aan dat Londen de Europese eenwording althans in de ether graag uitdraagt. Het 24-uurs raamprogramma heet BBC for Europe en omvat een drietal nieuwe, actuele programma's: Europe Today, Europe Tonight en Europe this Weekend.

“De hoofdbestanddelen vormen nieuws, reportages, interviews en sport”, zegt Price. “We gaan Europese ontwikkelingen op de voet volgen en proberen vertegenwoordigers van de verschillende landen nader tot elkaar te brengen. Daarnaast zal de verhouding van EG-landen tot die in Oost-Europa een belangrijke rol spelen. We gaan niet in op specifieke problemen in individuele Europese landen, maar we zoeken juist naar de overeenkomsten en verschillen tussen de landen in Europa.” BBC for Europe maakt daarbij gebruik van een groot correspondenten-netwerk (alleen in Albanië en IJsland heeft de BBC geen correspondent) en van bijdragen van toonaangevende Europese journalisten en commentatoren.

Voor zover dat mogelijk is betracht de BBC World Service objectiviteit, onafhankelijkheid en neutraliteit; ten onrechte wordt wel gedacht, zegt Price, dat het station het standpunt van de Engelse regering pleegt uit te dragen. “Engeland komt net als alle andere Europese landen aan de orde in onze programma's. Engelse politici worden net als andere politici met lastige vragen geconfronteerd.”

Vanwege het huidige Nederlandse voorzitterschap van de EG is de eerste aflevering van Europe this Weekend, op 4 oktober, geheel gewijd aan Nederland en zijn rol in Europa. Toch wil BBC for Europe nadrukkelijk niet de stem van politici in Brussel en Straatsburg worden. Veel van de reportages zullen gaan over de mensen die daadwerkelijk in de EG-landen wonen en werken, maar ook de Skandinavische en Oost-Europese landen komen aan bod. “Iemand in de bus had bij voorbeeld een interessant programma over Finland gehoord”, zegt Price. “Finland, wanneer hoor je daar nou wat over! Europa is veel meer dan alleen de EG.”