ANGELA MERKEL; Jong en schuchter

Naast de massief-grote, ruim 110 kilo zware CDU-voorzitter Helmut Kohl stak de kleine en spichtige Oostduitser Lothar de Maizière sinds eind 1990 vreemd af als eerste plaatsvervanger. Tussen de machtspoliticus Kohl en de laatste DDR-premier (politiek is “mensen dienen”) bestonden trouwens ook belangrijkere verschillen, namelijk naar aard, stijl en manier van politiek bedrijven.

Nu De Maizière al zijn partijfuncties heeft neergelegd, ontgoocheld als hij was over de harde politieke omgang van de CDU in Bonn met leden van de vroegere Ost-CDU (en over de ruzies tussen jongeren en ouderen daarbinnen), is vlak naast Kohl iemand op komst die wegens haar antipodische waarde de Duitse journalisten en fotografen nóg meer plezier belooft te zullen doen.

Het gaat hier om Kohls nieuwe favoriete Angela Merkel, een kleine, 37-jarige domineesdochter uit het Oostduitse plaatsje Templin, iemand die dit voorjaar, praktisch als politiek debutante en tot haar eigen verrassing, minister voor vrouwen- en jeugdzaken werd in zijn nieuwe (vierde) kabinet. Want of zij zoiets ambieert of niet en hoevaak zij ook (net als De Maizière) verzekert dat zij zich eigenlijk niet voor de politiek geboren voelt, zij wordt nu in oost en west in de CDU luid aangeprezen als dé kandidaat voor het vice-voorzitterschap van de CDU.

De vervulling van de vacature-De Maizière heeft haast. In december wacht een partijcongres, en in de Oostduitse partij-afdelingen wordt heftig gestreden over het verleden van veel oudere leden, die als lid van de Ost-CDU (een partij die met de SED samenwerkte) hun carrière begonnen en ook vandaag vaak nog belangrijke politieke functies hebben.

De kanselier-partijvoorzitter heeft een goede neus in zulke kwesties, waarin dit keer vooral de gevoeligheden bij Oostduitse partijgenoten moeten worden ontzien. Hij ziet, waarschijnlijk juist daarom, kennelijk iets in deze Angela Merkel, anders zouden die aanprijzingen uit de CDU trouwens wel voorzichtiger hebben geklonken, want hij heeft haar uitgenodigd (lees: gesommeerd) hem te vergezellen op de vijfdaagse reis die hij thans door de Verenigde Staten maakt.

Mevrouw Merkel heeft in Leipzig natuurkunde gestudeerd. Daarna werkte zij als wetenschappelijk onderzoeker bij de DDR-Academie voor Wetenschappen in Berlijn. Toen de Wende najaar 1989 in de DDR begon werd zij lid van de burgerbeweging Demokratischer Aufbruch, die voorjaar 1990 met de Ost-CDU en de DSU volgens een plan van Kohl de Alliantie voor Duitsland vormde, die in maart 1990 verraste als grote winnaar van de eerste vrije Volkskammer-verkiezingen.

En toen ging het hard met Angela Merkel, die eerst woordvoerster van DDR-premier De Maizière werd, vervolgens in december 1990 in een kieskring rond Stralsund (Mecklenburg-Vorpommern) direct in de Bondsdag werd gekozen en weer twee maanden later door Kohl tot minister in Bonn werd verheven. Dat was een razende carrière van een 37-jarige, die in biografietjes in Duitse kranten onveranderlijk met woorden als “schuchter” en “gereserveerd” wordt getypeerd. Dadelijk staat zij waarschijnlijk in de CDU op de op één na hoogste tree, waar zulke woorden een exotische klank hebben.