Rooster

Vroeger moest ik voor mijn moeder bij banketbakker De Groot op zaterdag een half pond gesorteerde zandkoekjes halen.

Het woord 'gesorteerd' is mij altijd een mysterie gebleven. De koekjes lagen op soort, gesorteerd dus, in vettige koekblikken - het moesten roomboterkoekjes zijn, voor 's zondags bij de koffie - in de vitrine van banketbakker De Groot. (Wij gingen alleen voor gesorteerde roomboterzandkoekjes naar bankbetbakker De Groot.) Ik kocht een half pond gemengde koekjes, ge-onsorteerde koekjes dus eigenlijk. Een tweede mysterie was de vaardigheid van de koekjesjuffrouw om op het oog gelijke aantallen van alle soorten koekjes, toch al gauw 6 tot 8 soorten, bij elkaar te graaien (zonder breuk) tot precies een half pond. Koekjesjuffrouwen weten meer van statistiek dan ik.

Roostermakers zijn als koekjesjuffrouwen. Kort voor de vakantie heeft de roostermaker zich teruggetrokken met een computer en een bord waarin blokjes gestoken kunnen worden. Gedurende deze periode is de roostermaker met zachtheid behandeld, dat is in ieders belang. Af en toe sluipt iemand binnen om stiekem op het bord te kijken hoe hij ervoor staat. Koffie aandragend hebben anderen op gunstige tijdstippen zacht nog enkele wensen in 's roostermakers oor gefluisterd: ""Thijs, het blijkt dat m'n oppas niet op woensdag maar op donderdag kan komen. Zou je dus de woensdagmiddag voor mij vrij kunnen houden. Ik ben er wel laat mee, maar dat is overmacht. Alsjeblieft.'' ""Mmmm'', zegt Thijs, ""ik hoef geen suiker''.

Weet u nog? Als u het rooster had, trok u zich meditatief terug in een hoekje en sprak met uzelf. ""Heb ik weer die eikel voor bio - lekker dinsdag het eerste uur vrij - donderdag is erg, zeg: tekenen, wiskunde, geschiedenis, Frans, Engels, Nederlands en het laatste uur, o nee, scheikunde - waarom zetten ze tekenen niet op het laatste uur?''

Leraren blijven eeuwig jong en kijken hun hele leven in augustus, september naar hun nieuwe rooster. ""Heb ik H44 drie maal het laatste uur, vreselijk - ik had nog zo gevraagd om de maandagmiddag vrij te roosteren, maar niks hoor - 1, 2, 5 springuren, ze zijn gek.'' Een springuur, outsider, is een vrij lesuur tussen andere lesuren in. Zo'n vrij lesuur is vrij vervelend want je doet vrijwel niets tenzij je moet surveilleren bij een klas die ook vrij en dus vrij vervelend is.

Een school met 1000 leerlingen heeft 40 lokalen, waarin gedurende 5 maal 7 lesuren per week wordt lesgegeven door 60 leraren. In de bovenbouw kiezen 300 leerlingen pakketten met 6, 7 of 8 examenvakken, te kiezen uit een aanbod van 12. Dit leidt tot 151 verschillende vakkencombinaties. De 1060 personen zullen zich een jaar lang 35 maal per week volgens uitermate ingewikkelde maar door de roostermaker bedachte patronen door de gangen bewegen. Roostermakers zijn heel machtig en heel knap. Je zult me er geen kwaad woord over horen zeggen. Dat kost me vroeg of laat springuren.