Den Haag biedt Suriname militaire assistentie aan

DEN HAAG, 12 SEPT. Nederland is bereid Suriname militaire assistentie te verlenen bij de hervorming van het leger. Ook wil Nederland manschappen leveren voor de grensbewaking om de uitvoer van cocaïne tegen te gaan.

Dat is maandag in het kabinet besloten en vertrouwelijk aan de voorzitters van de Tweede-Kamerfracties meegedeeld.

Het aanbod zal begin volgende week door Minister van Staat M. van der Stoel, die Nederland vertegenwoordigt bij de inauguratie van president Venetiaan, worden toegelicht.

Suriname zal zelf om de Nederlandse militaire assistentie moeten vragen. Kort na de inauguratie zal minister Van den Broek (buitenlandse zaken) een ontmoeting hebben met Venetiaan in New York, waar zij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties bijwonen. Ook zijn er contacten met de Amerikaanse regering, die heeft aangedrongen op internationale steun voor Suriname.

Een eerder plan voor een ontmoeting tussen Hirsch Ballin (justitie) en Van den Broek met de nieuwe Surinaamse regering op Curaçao is van tafel. “Een eerste sondering door de prudente Van der Stoel heeft nu de voorkeur van het kabinet”, aldus een lid van de Tweede Kamer die werd ingelicht over de missie.

De vorige week gekozen Surinaamse president Venetiaan zei vanmorgen vanuit Paramaribo “geen reactie” te willen geven. Het besluit van het Nederlandse kabinet was voor hem nieuw. Venetiaan verklaarde vorige maand voor de Nederlandse radio de “militaire optie” voor de oplossing van het cocaïneprobleem in Suriname niet uit te willen sluiten.

Nederland ziet graag dat hulp aan Suriname bij de grensbewaking in havens en het vliegveld ook door andere landen, waaronder de Verenigde Staten zal worden gegeven. Van deze militaire hulpverlening (gedacht wordt aan het zenden van marechaussees) zal, zo menen de direct betrokken ministers, een sterk politieke waarschuwing uitgaan. Mocht die waarschuwing door het Surinaamse leger opnieuw niet worden verstaan dan wordt de legitimatie van een militaire interventie groter omdat de veiligheid van de uitgezonden manschappen bij een nieuwe staatsgreep in gevaar kan komen.

Met logistieke en militaire steun van de Verenigde Staten wordt een militair optreden door militaire experts niet als een lastig karwei beschouwd. Gerekend wordt op veel steun van de lokale bevolking. Slechts een klein aantal posten moet snel worden ingenomen.

Nederland wil president Venetiaan geen "interventie-garantie' geven. Wel is de bereidheid in het kabinet groter om Suriname bij te staan samen met andere landen, mocht het leger opnieuw een coup plegen. Aanleiding daartoe is de sterk toegenomen handel in drugs vanuit Suriname en aanwijzingen van de grote betrokkenheid van de legerleiding bij die handel. Dit jaar is voor 700 miljoen gulden aan drugs afkomstig uit Suriname in Nederland in beslag genomen.

Pag 3:

Aanbod komt na druk VS

De regering overweegt ook om de militaire presentie in de Antillen uit te breiden om beter in staat te zijn op zee en vanuit de lucht de drugslijnen op te sporen. Ook de handel in drugs op de Antillen neemt toe en de lijnen van Suriname naar de Antillen worden steeds vaker aangetoond.

Vanmiddag wordt de Tweede Kamer in een besloten overleg ingelicht over de Surinaamse drugslijnen. Uit een vertrouwelijke brief aan de Tweede Kamer van de ministers Hirsch Ballin van justitie en Van den Broek van buitenlandse zaken wordt duidelijk dat de feiten veel ernstiger zijn dan tot nu toe werd aangenomen, aldus een Suriname-specialist uit de Tweede Kamer.

Onder druk van de Amerikaanse regering en de nieuwe feiten is er een grotere bereidheid van het kabinet om militaire assistentie te verlenen. Aan het overleg in het kabinet nam behalve premier Lubbers, minister Van den Broek en Hirsch Ballin voor het eerst ook minister Ter Beek van defensie deel. Vice-premier Kok en minister Pronk (ontwikkelingssamenwerking) waren maandagmiddag wegens verblijf in het buitenland verhinderd. Begin dit jaar kreeg deze groep ministers niet het groene licht van het volledige kabinet om de banden met Suriname strak aan te halen. Een plan om een soort Gemenebest-relatie met een nieuwe Surinaamse regering aan te gaan ging tijdelijk van tafel.