Bevolking Duitsland blijft afnemen ook na hereniging

Zelfs in het herenigde Duitsland, dat nu 79 miljoen inwoners telt, zal de algemene trend van het afnemen van de bevolking waarschijnlijk niet kunnen worden gekeerd.

Dat is de uitkomst van een onderzoek op het Internationales Institut für Angewandte Systemanalyse (IIAS) in Laxenburg bij Wenen. Alleen door een enorme toename van het aantal immigranten en een bijna revolutionaire verandering van het geboortencijfer zou de verwachte bevolkingsafname tot staan kunnen worden gebracht.

Op het instituut, dat gefinancierd wordt door wetenschappelijke instellingen in Oost- en West-Europa, de Verenigde Staten, Canada en Japan, is onderzocht wat de gevolgen kunnen zijn van het samengaan van de twee "in demografisch opzicht radikaal verschillende Duitse staten': West-Duitsland met 62 miljoen inwoners en Oost-Duitsland met 17 miljoen inwoners. Hierbij is uitgegaan van een stijging van de gemiddelde levensverwachting voor mannen tot 80 jaar en voor vrouwen tot 85 jaar tegen het jaar 2005, een ontwikkeling die ook in andere westerse landen wordt verwacht.

Het huidige geboortencijfer in West-Duitsland ligt 35% onder de waarde die vereist is om de bevolking op peil te houden: de vervangingsfactor. Hoewel het geboortencijfer in de voormalige DDR opmerkelijk hoger lag, ligt de waarde van 1,5 kind per vrouw voor het herenigde Duitsland nog steeds flink onder de vervangingsfactor van 2,1. Wanneer het geboortencijfer niet verandert, zal de bevolking in Duitsland na het jaar 2040 tot onder de 60 miljoen zielen zijn afgenomen: het effect van de hereniging zal dan voor West-Duitsland dus weer zijn verdwenen! Bij deze berekening is er bovendien nog van uitgegaan dat er ieder jaar 80.000 immigranten het land zullen binnenkomen.

Alleen wanneer de Duitse bevolking "de waarde van kinderen zal herontdekken' en bereid zal zijn zeer grote aantallen immigranten toe te laten, zou deze bevolkingsafname kunnen worden gekeerd. Het instituut heeft becijferd dat de Duitse bevolking tegen het jaar 2050 op 95 miljoen zielen zou kunnen komen wanneer het geboortencijfer in het jaar 2000 tot 2,1 zou zijn gestegen (zoalsvoor Zweden wordt verwacht). Tot dat jaar zou het aantal immigranten moeten stijgen tot 300.000 per jaar, om daarna weer wat te kunnen zakken tot 200.000 per jaar. (Deutscher Forschungsdienst VII, no. 8-91).

Het instituut noemt de sterke stijging van het geboortencijfer "bijna revolutionair en niet erg voorstelbaar', zodat de immigratie een belangrijke factor kan worden. Migratiebewegingen hebben overigens altijd een belangrijke rol gespeeld in de beide Duitslanden. Een piek werd bereikt in 1989, toen 344.000 Oostduitsers, ofwel 2% van de bevolking van de voormalige DDR, naar West-Duitsland trokken. In datzelfde jaar vestigden zich ongeveer 377.000 etnische Duitsers uit andere delen van Oost- en Zuid-Europa in de Bondsrepubliek. De huidige ontwikkelingen in Oost-Europa suggereren dat deze sterke westwaartse migratie zal aanhouden. Deze migratie zou het Duitse volk dus wel eens voor uitsterven kunnen behoeden.