Italië voert verzet aan; EG verwerpt plannen Kok voor EMU

BRUSSEL, 10 SEPT. De meerderheid van de EG heeft gisteren stevige kritiek geuit op voorstellen van minister Kok (financiën) over de Economische en Monetaire Unie (EMU), die één gezamenlijke Europese munt en een Europese centrale bank beoogt.

Essentie van het Koks plan, dat krachtig wordt ondersteund door vooral de Bondsrepubliek en Luxemburg: zodra zes landen van de EG voldoen aan stringente criteria over inflatie, begrotingstekort, rente en staatsschuld, kan de "derde fase' van de EMU ingaan waarin de Europese centrale bank kan worden opgericht. De munten van deze zes landen zouden dan vervangen moeten worden door de ecu, de gemeenschappelijke Europese munteenheid.

Het Nederlandse voorstel - dat niet zo mocht worden genoemd omdat het nog maar een ambtelijk "issuepaper' betrof - was vorige week op ambtelijk niveau in grote lijnen aanvaard, maar stuitte gisteren op fel verzet van een groot aantal ministers, vooral van de Italiaanse minister van financiën, Guido Carli.

Als voorwaarden voor toetreding tot de EMU moet volgens het voorstel worden vastgehouden aan de volgende punten: de inflatie en de rente mogen ten hoogste ongeveer 2 procent hoger zijn dan in het EG-land met het laagste inflatiecijfer; het begrotingstekort mag niet meer dan ongeveer 3 procent van het bruto nationaal produkt (BNP) bedragen; de overheidsschuld mag ten hoogste 60 procent van het BNP belopen; de nationale munt mag de voorafgaande twee jaar niet gedevalueerd zijn.

De landen die op basis van deze criteria het eerst in aanmerking zouden komen voor een economische en monetaire unie zijn de drie Beneluxlanden, Duitsland, Frankrijk en Denemarken.

De Europese Commissie en het overgrote deel van de ministers van financiën waarschuwden echter dat dat zou neerkomen op een "Europa van de twee snelheden', een ontwikkeling die indruist tegen de communautaire idealen van de Gemeenschap. “Een Europa van twee snelheden zou politiek niet aanvaardbaar zijn”, meende Commissievoorzitter Jacques Delors.

Fungerend raadsvoorzitter Wim Kok, die zei evenmin een voorstander te zijn van een dergelijke scheiding, bracht daartegen in dat het geen blijvend verschil zou zijn en dat elk land zich kan aansluiten als het zich houdt aan de criteria.

Pag 16:

Kok: voorstel is hooguit probeersel

KOK: “Er zullen hoogstens tijdelijke afwijkingen ontstaan. We moeten het peloton zolang mogelijk bijeenhouden”, zo zei Kok. Hij distantieerde zich daarmee enigszins van het document dat op tafel lag en dat hij omschreef als een “probeersel” op technisch-ambtelijk niveau. Volgens Kok moest er alles aan gedaan worden om te voorkomen dat landen achterop komen. Maar wel waarschuwde hij dat die landen “hun huiswerk” moeten doen en zo snel mogelijk de economische convergentie moeten stimuleren. In dat verband noemde hij Griekenland, waar op het gebied van de belastinginning, het logge en veel te grote overheidsapparaat en het begrotingstekort, geen enkele discipline bestaat.

Kok stelde in het vooruitzicht dat het Nederlandse voorzitterschap in de tweede helft van oktober met echte politieke voorstellen zal komen. Daarin zullen ook de meningen worden verwerkt die eind volgende week aan de orde zullen komen tijdens een informele raad van de ministers van financiën van de EG in Apeldoorn.