Banken willen met "waakhonden' witwassers weren

Banken willen er niet graag over praten. En niemand weet precies hoe omvangrijk het verschijnsel is. Toch komt het witwassen van drugsgeld of geld van andere criminele activiteiten ook in Nederland steeds meer voor, zo staat voor betrokkenen binnen het bankwezen vast.

Recente schandalen in de internationale financiële wereld, waaronder de beursrellen in Japan en de VS, de duistere zaken van de Italiaanse zakenlieden Parretti en Fiorini en de geheime financiering van hun filmactiviteiten door de Nederlandse tak van Crédit Lyonnais, hebben het aanzien van de bankwereld geen goed gedaan.

En de affaire rondom de BCCI (Bank of Credit and Commerce International), waar het witwassen van drugsgeld overigens slechts één onderdeel van de omvangrijke illegale praktijken betrof, maakt Nederlandse bankiers er al helemaal niet happiger op het onderwerp witwassen van geld uit criminele activiteiten in het openbaar te bespreken.

Toch is het probleem in Nederland actueler dan ooit. De Nederlandse bankwereld houdt zich ook wel degelijk intensief met het onderwerp bezig. En wel om twee redenen. In de eerste plaats omdat haar wetgeving boven het hoofd hangt die witwassen, en het daaraan medewerking verlenen, strafbaar stelt. En verder omdat, zoals een vertegenwoordiger van een van de grote banken het uitdrukt, “de banken er geen behoefte aan hebben zaken met witwassers te doen”.

Dat dit laatste niet alleen mooie praatjes voor de buitenwacht zijn, illustreert wel het feit dat vrijwel alle Nederlandse banken sinds enige tijd druk in de weer zijn met het aanstellen van compliance-officers, mensen die erop moeten toezien dat het toenemende aantal gedragsregels binnen de eigen organisatie wordt nageleefd, een soort waakhonden dus.

Tot een half jaar geleden had vrijwel niemand in Europa van het begrip compliance gehoord. “Het is met de westenwind naar ons komen toewaaien. In de Angelsaksische landen is dat soort functionarissen al helemaal ingeburgerd”, zegt een deskundige bij een van de grote Nederlandse banken.

De "waakhonden' moeten toezien op de naleving van regels als het voorkomen van misbruik van voorwetenschap (sinds enige tijd strafbaar volgens de Nederlandse wet), het voldoen aan de modelcode van de Vereniging voor de Effectenhandel (o.a. op het gebied van de handel in eigen aandelen door bestuurders van ondernemingen) en op de gedragscode van de Nederlandse vereniging banken (NVB) (die o.m. het optrekken van zogenoemde Chinese Muren binnen bankorganisaties voorschrijven om insidertrading tegen te gaan). Maar steeds meer ook moeten de toezichthouders zich met het voorkomen van witwastransacties bemoeien.

“We zijn vooral de laatste tijd al veel alerter geworden op witwaspraktijken”, zegt de hoofd-toezichthouder van een grote Nederlandse bank die beslist anoniem wil blijven. “Tot een jaar of twee geleden hadden we het nauwelijks in de gaten als er geld werd aangeboden met de bedoeling dat wit te wassen. Nog niet zo gek lang geleden kwam bij een van onze bijkantoren een wildvreemde twee koffers vol Canadese dollars aanbieden. Of we die maar even wilden wisselen in guldens. Er bleek meer dan een miljoen in te zitten. En op dat bijkantoor hadden ze, tamelijk naïef, niks in de gaten. Dat kantoor dacht fijn te kunnen scoren met een flinke wisselprovisie. Later zijn de betrokken medewerkers op het matje geroepen en zelfs met ontslag bedreigd als zoiets nog ooit zou voorkomen.”

Pag 16

De financiële sluiproutes van de drugsmafia zijn zeer ondoorzichtig

Niet alleen Nederland maar heel Europa wapent zich tegen het oprukkende criminele geld. De drugshandel zorgt voor een toenemende stroom "narcodollars' richting Europa. In Amerika wordt het de drugsbaronnen en -dealers steeds moeilijker gemaakt hun illegale superwinsten op slinkse wijze het reguliere financiële circuit binnen te sluizen, wit te wassen dus. Daarom verplaatsen de geldstromen zich naar elders. Volgens een studie van de G-7, de zeven grote Westerse industrielanden plus Japan, wordt jaarlijks ongeveer negentig miljard dollar via het Westerse bankwezen witgewassen.

Tijdens de laatste jaren van de regering-Reagan hebben de VS een felle campagne tegen drugshandel (en de grote opbrengsten van die "bedrijfstak') in gang gezet. Maar de Amerikanen beseften spoedig dat om in deze strijd echt succes te kunnen boeken internationale samenwerking nodig was. Zo kwam het probleem van het witwassen van drugsgeld voor het eerst op de internationale