Renteverschil Nederland en Duitsland blijft hoog

UTRECHT, 9 SEPT. Het voor de obligatiemarkt belangrijke verschil tussen het rendement op Nederlandse en Duitse staatsleningen is ook deze week boven de 30 basispunten (0,3 procentpunt) gebleven. Normaal bedraagt dit rente-ecart 20 à 25 basispunten. Veel lijkt het niet, maar in de obligatiehandel maken deze 5 à 10 basispunten een wereld van verschil. Zoals gebruikelijk was de Nederlandse rente wat opgelopen ten opzichte van de Duitse rente toen twee weken geleden de inschrijving op een nieuwe staatslening open stond. Immers, om een flink bedrag binnen te halen op de lening moest wat extra rendement geboden worden. De normale gang van zaken is dan dat na hooguit één week het renteverschil weer tot het normale niveau is teruggezakt. Nu gebeurde dat niet. Aanvankelijk werd dit veroorzaakt door de dreigende kabinetscrisis waarover vooral buitenlanders zich zorgen maakten. Inmiddels echter lijkt deze dreiging van de baan en ligt de oorzaak ergens anders.

De financieringsbehoefte van de Nederlandse overheid behoeft evenwel ook geen reden te zijn. Voor dit jaar dient bij uitblijven van nieuwe tegenvallers 44,9 miljard guldengefinancierd te worden, waarvan inmiddels al 43 miljard gulden is gecontracteerd. Het resterende deel kan gemakkelijk onderhands aangetrokken worden en een nieuwe staatslening ter dekking van het tekort van het lopende jaar ligt dan ook niet in het verschiet.

De stijging van de Nederlandse inflatie zou een reden kunnen zijn voor het oplopen van het rente-ecart als tenminste in Duitsland de inflatie niet evenzeer zou toenemen.

Het meest waarschijnlijk is echter dat het toenemen van het ecart te wijten is aan een incidentele factor als het grote beroep op de kapitaalmarkt dat de Bank Nederlandse Gemeenten de laatste weken heeft uitgeoefend. In korte tijd werd meer dan 1 miljard gulden aangetrokken tegen gemiddeld 17 basispunten hogere rendementen dan op de openbare markt.

Internationale obligatiemarkten

De Bank of England verlaagde de base rente voor de achtste keer binnen een jaar tijd, zodat deze daarmee is komen te liggen op 10,5 procent. Volgens een toelichtend commentaar in het licht van het afgenomen inflatiegevaar, maar de stap van de centrale bank, die in tegenstelling tot de Nederlandse centrale bank rechtstreeks onder de verantwoordelijkheid van de minister van financiën valt, werd ook gezien als een voorbode van vervroegde verkiezingen. In het begin van de week was de gilt markt al positiever gestemd, toen voor het eerst dit jaar de Conservatieven in de opiniepeilingen voorop kwamen te liggen. De renteverlaging had overigens weinig effect op de financiële markten, wellicht mede juist vanwege de bestaande politieke onzekerheden. Opmerkelijk bij dit alles is dat het pond sterling tegen de verwachtingen van een jaar geleden in een stevige positie in het EMS blijft innemen: het pond heeft zich bijna voortdurend rond de middenkoers van 3,32 gulden bewogen.

Op de internationale obligatiemarkten was het verder opnieuw een voorzichtige handel, ditmaal voornamelijk in afwachting van Amerikaanse werkloosheidscijfers die afgelopen vrijdag werden bekend gemaakt. Het cijfer liet een groei van het aantal banen zien, maar zoals zo vaak was door een negatieve bijstelling van eerdere cijfers een eenduidige interpretatie niet mogelijk; de markt had gehoopt op een duidelijk signaal omtrent de stand van de Amerikaanse conjunctuur en op zicht op een discontoverlaging van de Fed. Hoewel de obligatiekoersen in reactie duidelijk stegen, zal het rentesentiment voorlopig nog bepaald blijven door macro-economische cijfers en uitspraken van monetaire autoriteiten. Hetzelfde geldt in mindere mate voor de Japanse obligatiemarkt, waar na de verlaging van de geldmarktrente door de Japanse centrale bank de kansen op een spoedige discontoverlaging hoger werden ingeschat. De rente aldaar kon afgelopen week dan ook iets verder dalen, zij het dat de markt de vertraging van de economische groei al in belangrijke mate heeft verdisconteerd.

Bron:Institute for Research and Investment Services, Joint Venture Rabobank Robeco.