Niet-gebonden landen eisen uitbreiding Veiligheidsraad

ACCRA, 9 SEPT. De Beweging van Niet-gebonden landen wil dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties wordt uitgebreid om de Derde wereld meer invloed te geven.

Dat schrijft de Beweging in de slotverklaring van haar vierdaagse ministersconferentie die zaterdag in de Ghanese hoofdstad Accra is afgesloten. “Het huidige aantal leden van de Veiligheidsraad moet worden heroverwogen met het oog op de groei van het aantal leden van de Verenige Naties en met het oog op een meer gebalanceerde vertegenwoordiging van de leden van de Verenigde Naties”, aldus de slotverklaring. “Hervorming van de organisatie is van kardinaal belang voor de leden van de Beweging (van Niet-gebonden landen - red).”

De Veiligheidsraad heeft het vetorecht over besluiten die door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties worden genomen. De raad telt de volgende permantente leden: de Verenigde Staten, de Sovjet-Unie, China, Groot-Brittannië en Frankrijk.

De oproep van de Beweging van Niet-gebonden landen illustreert de mondiale verschuiving die nu plaatsheeft waarbij de oude Oost-West-tegenstelling omslaat in een Noord-Zuid-polarisatie. Volgens diplomaten in Accra is de roep om uitbreiding van de Veiligheidsraad vooral het werk van belangrijke Derde-wereldmogendheden als India, Brazilië en Indonesië die op regionaal niveau een belangrijke rol spelen maar nu ook op mondiaal niveau tot de eerste violen willen behoren. “Deze landen, die graag wereldmogendheden zouden willen worden, zijn erg teleurgesteld in de Verenigde Naties waar zij geen permanente leden van de Veiligheidsraad zijn”, aldus een Westerse diplomaat in Accra.

De Beweging van Niet-gebonden landen werd drie decennia geleden opgericht om een onafhankelijke middenweg te vinden tussen Oost en West, tussen de machtsblokken van het communisme en van het kapitalisme die toen nog verwikkeld waren in de Koude Oorlog. De Beweging vertegenwoordigt de helft van de wereldbevolking en tweederde van de leden van de Verenigde Naties. De 103 bij de beweging aangesloten landen zijn goed voor slechts acht procent van de wereldproduktie.

De recente ineenstorting van de Sovjet-Unie en de val van het communisme dwong de Beweging van Niet-gebonden landen de afgelopen conferentie haar positie te heroverwegen. De ministers hebben evenwel besloten de naam van de beweging niet te wijzigen.

Dat de bewindslieden zich positief uitlieten over de politieke hervormingen die nu in Oost-Europa plaatshebben en die naar meer democratie moeten leiden, werd in Accra uitgelegd als bewijs dat ook de Beweging van Niet-gebonden landen, ooit een bastion van anti-Westers denken, gematigder wordt. In de slotverklaring schrijven de ministers dat “de behoefte van de bevolking aan politiek pluralisme” door de Beweging van Niet-gebonden landen moet worden gesteund “binnen de context van hun culturele en menselijke tradities en erfgoed”.

De titel van de slotverklaring, "Een wereld in verandering; van verminderde confrontatie naar toenemende samenwerking', duidt volgens waarnemers op de behoefte van de Beweging aan meer dialoog met zowel de rijke wereld als tussen Derde-wereldlanden onderling. Volgens de verklaring kan politieke stabiliteit niet gedijen in economische onderontwikkeling. De verklaring roept dan ook op tot internationale economische samenwerking om economische groei in ontwikkelingslanden te stimuleren.

De ministers onderstreepten dat de meeste regionale conflicten de erfenis zijn van kolonialisme en rivaliteit tussen de grootmachten. Ze bevestigden hun steun aan de Palestijnse opstand in de bezette gebieden en verklaarden dat sancties tegen Zuid-Afrika gehandhaafd moeten blijven om de regering in Pretoria aan de onderhandelingstafel te binden. (AP, Reuter)