Joegoslavië

In zijn artikel over Joegoslavië (NRC Handelsblad, 24 augustus) vergeet Frans Alting von Geusau over de rol van de Hongaren in Midden-Europa te vermelden dat, wat wij nu Slowakije en Vojvodina noemen, van af de tiende eeuw tot 1918 deel van het koninkrijk Hongarije vormden, en Kroatië niet.

Kroatië werd dus in veel mindere mate door de Hongaren "overheerst' en van "magyarisatie' kan al nauwelijks sprake zijn.

Jammer dat Von Geusau niet wijst op de rol en de verantwoordelijkheid van de overwinnaars van de Eerste Wereldoorlog. Het kan niet vaak genoeg herhaald worden dat deze, vooral Frankrijk en Engeland, hebben meegewerkt aan het trekken van grenzen en het samenvoegen van volkeren in één staat met schandelijke verwaarlozing van plaatselijke tradities en gevoeligheden. Het gaat niet aan met licht dédain over nationalisme en balkanisering te spreken wanneer men zelf krachtig heeft bijgedragen aan het ontstaan van deze verschijnselen! Het was een creatie van het Westen om Tsjechen en Slowaken enerzijds, Kroaten en Serben anderzijds in één staat te stoppen.

Het is de vraag of men met alle geweld aan de toen bedachte staten moet vasthouden. Waarom zouden de volkeren van Jogoslavië "veroordeeld' moeten worden, zoals Von Geusau stelt, om bij elkaar te blijven? Alleen maar omdat de geallieerde overwinnaars nà 1918 dat een leuk idee vonden? Terwijl het Westen, zo verzuchten sommige politici, naar verdere integratie streeft, dreigt in Centraal- en Oosteuropa juist desintegratie. Men vergeet dat de integratie in Westeuropa van onderen wordt opgebouwd, terwijl ze in het Centrum van boven werd opgelegd.

De angst voor desintegratie berust verder op een ouderwetse vooronderstelling die in de jaren zestig nog overal in de samenleving furore maakte, maar die wij steeds meer bezig zijn te verlaten: dat de mensen er baat bij hebben om hun leven inzeer grote eenheden te organiseren. Homogene woonwijken werden gebouwd, scholengemeenschappen opgericht, supermarkten verschenen en het persoonlijk-kleinschalige verdween. Het funeste van dit streven voor het individu behoeft niet meer aangetoond te worden; de vraag is alleen waarom ook volkeren niet naar kleinere gemeenschappen mogen streven, daar waar eeuwenoude religieuze en culturele tradities de leefbaarheid van deze gemeenschappen schijnen te garanderen.

Het Europa van de toekomst mag best uit meer landen bestaan dan nu; de werkelijke Europese integratie, die op wederzijds respect en gezamenlijke belangen berust, zal hierdoor echt niet belemmerd worden!