Debat over de WAO-plannen in Het Capitool; Citaten Kok en Stekelenburg

DEN HAAG, 9 SEPT. De onderhandelingstafel was gisteren even verplaatst van Den Haag naar gebouw Het Capitool in 's-Graveland. Voor de NOS-televisie gingen de strijdmakkers van weleer met elkaar in debat over de WAO-plannen van het kabinet. Aan de ene kant van de tafel: Johan Stekelenburg, voorzitter van de FNV, de grootste vakcentrale van het land. Aan de andere kant: Wim Kok, vice-premier, minister van financiën, partijleider van de PvdA èn: ex-voorzitter van de FNV.

Het eerstkomende ijkpunt voor de voornemens van het kabinet lijkt het PvdA-congres van eind deze maand te zijn waaraan Kok zijn lot heeft verbonden. Voor Stekelenburg lag de zaak gisteren duidelijk. Kok zou na dat congres naar coalitiepartner het CDA terug moeten moeten gaan en zeggen: wij gaan alleen maar door als die en die bijstellingen plaatsvinden. Maar hier was sprake van een misverstand bij de FNV-voorzitter, maakte Kok duidelijk. “De hele manier waarop Johan Stekelenburg de zaak nu benadert, zet de boel op zijn kop. Via het congres nog eens teruggaan naar het CDA, daar is natuurlijk geen sprake van! Wat aan de orde is, is dat de PvdA, als deel van deze coalitie, een eigen beoordeling heeft gemaakt van de vraag: kan het nog langer zo doorgaan met de WAO? Het antwoord daarop is "neen'. Het kan niet zolanger doorgaan met de WAO, dat is uit zijn voegen. Dat zeg ik! Dat zegt niet het CDA tegen mij. (...)

“Het congres van de PvdA moet beoordelen of men het met de gekozen beleidslijn, ons niet opgedrongen door het CDA, maar gekozen ook door de PvdA zelf, eens is of niet. En zou men zeggen: neen, we zijn het er niet mee eens, dan is het volstrekt correct en terecht dat ik dan zeg: ja, dan spreekt u dus ook uit dat ik het de afgelopen tijd, in de kern, niet goed heb gedaan. En dan verbind ik daar consequenties aan.”

(...)

“Ik zou wel een tegenvraag willen stellen aan Stekelenburg. Als hij zegt: geef nu anderhalf, twee jaar voluit de kans aan het volumebeleid en kijk dan of je die verdergaande maatregelen wel nodig hebt, de duurbeperkende maatregelen, valt er dan met de vakbeweging te praten, zo is mijn vraag, - en het is geen onderhandelingsgesprek natuurlijk - over een "ja' tegen die duurbeperkende maatregelen bij de FNV, of bij Stekelenburg persoonlijk, mits op datum X blijkt dat de volumemaatregelen onvoldoende hebben opgeleverd?”

Interviewer: En dan bent u bereid tot die datum de maatregelen, die nu zijn aangekondigd, op te schorten?

Kok: “Zo ver ga ik absoluut niet, want het kabinetsbesluit ligt er zoals het er ligt. Ik zeg al: we zitten hier niet te onderhandelen, we hebben steun van het parlement gekregen op de voorstellen, zoals ze er lagen, in het debat tien dagen geleden. Ik vraag alleen om helder te hebben of er werkelijk van een concessie, van een opening van de kant van de FNV sprake is. Is hij bereid "ja' te zeggen tegen de duurbeperkende maatregelen, voor het geval dat op moment X, na nu, zeg: over anderhalf jaar, zou blijken dat je met alles wat je in de kast hebt op het punt van het volumebeleid niet tot je beoogde resultaten bent gekomen.”

Stekelenburg: (...) “In die twee jaar staat het nadenken niet stil, staat ook niet de vraag stil: hoe kun je, als mocht blijken dat het volumebeleid onvoldoende tot zijn recht komt en dat de maatregelen die we ingezet hebben, toch onvoldoende zou blijken te werken. Dan zul je terwille van een houdbaar systeem na moeten denken over de vraag: wat moet je dan nog meer uit de kast halen? En als dat betekent dat je dan op een sociaal rechtvaardige manier over de prijs zou moeten praten, daar heb je dan twee jaar de tijd voor om daar ook modellen voor te ontwikkelen. En ik denk dat de vakbeweging bereid is om op zo'n moment ook over een prijs te praten maar dan in sociaal-rechtvaardige zin - maar dat zijn deze voorstellen toch duidelijk niet.

Interviewer: “Wat doet u met zo'n concessie?”

Kok: “Dit is niet echt een concessie. Dit is een afwijzend antwoord op wat ik vroeg. Ik zeg dat verder zonder enige klankkleur in mijn stem, maar het is gewoon een constatering (...).

“Maar waarom komen de drie vakcentrales nu niet midden deze week naar het kabinet met een gezamenlijk initiatief, sociaal overleg, ik ben daartoe bereid, ik ben ervoor beschikbaar, ik wil Lubbers bellen, De Vries bellen. We zitten midden in de week met u aan tafel. Om te kijken of uw voorstellen voldoende opleveren om die volume-effecten in de WAO te realiseren.”

Stekelenburg: “Maar het zal duidelijk zijn dat wij ook een inzet hebben en ideeën en opvattingen daarover.”

Kok (...)“Ik denk dat hier een sociaal overleg op korte termijn nuttig zou kunnen zijn, want het is natuurlijk doodzonde, als je na een paar weken of maanden of jaren jezelf voor je kop zou moeten slaan en zeggen: we hebben daar midden september 1991 unieke kansen laten lopen met elkaar om alsnog een draagvlak te vinden voor een oplossing.

Stekelenburg: “Ik zal er eens even over nadenken, het hoeft nu niet vanmiddag, laten we die zondag eerst maar op een andere manier besteden.”