Spook van Vlaams Blok hangt boven Maasmechelen

MAASMECHELEN, 7 SEPT. Het zou vorige week vrijdag een warme en gezellige nacht worden in café Georgies in Eisden, vlak over de Belgische grens bij Geleen. De Griekse eigenaar had op het terras een lammetje geroosterd en binnen bleef de tapkraan stromen. Maar van het ene op het andere moment sloeg de stemming om, toen twee Turkse broers de zaak binnenkwamen ondanks een verbod van de eigenaar zich ooit nog in zijn etablissement te vertonen. Ze hadden immers al eerder voor moeilijkheden gezorgd. Deze keer liep het echt uit de hand. De twee liepen naar hun auto, haalden er twee pikhouwelen, een schop en een hamer uit en bewerkten daarmee bijna drie uur lang het café-interieur. Vier cafégangers, die niet snel genoeg weg waren, raakten gewond. Een van de twee broers kreeg een fles tegen zijn hoofd en liep een schedelbasisfractuur op.

Het spektakel, midden in de drukste winkelstraat van Eisden, werd gadeslagen door achttien Rijkswachters en 300 belangstellenden. “Wij konden niets anders doen dan wachten tot die twee gekalmeerd waren. Als we hadden ingegrepen waren er nog veel meer gewonden gevallen en schieten was in die situatie veel te gevaarlijk”, is de verklaring van commandant Hendriks voor de passieve houding van zijn Rijkswachters.

Er waren kranten die de vechtpartij herleidden tot de erfvijandschap tussen Turken en Grieken. “Dat is onzin, maar toch heeft mijn geloof in de integratie van migranten in onze gemeente een flinke deuk opgelopen”, bekent L. Kwanten die in de gemeente Maasmechelen het migrantenbeleid coördineert. “Dit soort incidenten brengt het sluimerende conflict tussen Belgen en migranten in een stroomversnelling. Vroeg of laat zal de bom hier barsten.”

Het mijnwerkersdorp Eisden, dat behoort tot de gemeente Maasmechelen, heeft sinds 1987 geen mijn meer maar nog wel de mijnwerkers, die eerst uit Polen, toen uit Italië en Spanje en nog later uit Turkije en Marokko zijn gehaald. Van de 34.000 inwoners van Maasmechelen hebben er 25.000 de Belgische nationaliteit en de rest een van de tweeëntwintig "vreemde' nationaliteiten. In de mijngangen was de verhouding precies andersom, al gold daar als troost: “Onder de grond zijn alle mensen gelijk, want ze zijn allemaal even zwart.” Maar zodra boven de grond een autoradio wordt gestolen, is het onderscheid weer terug.

De zegeningen van het "reconversieprogramma', gericht op vervanging van iedere verloren arbeidsplaats, zijn aan Maasmechelen voorbijgegaan. “Wat wilt u hier met dit gemeentebestuur”, zegt een ambtenaar die toegeeft dat hij net als veel collega's last heeft van gevoelens van apathie. “We hebben hier een college van burgemeester en schepenen, dat in twee fracties van vier is verdeeld. De ene fractie heeft in de gemeenteraad vijftien zetels achter zich en de andere zestien. Al die raadsleden denken dat ze die zestiende zetel in handen hebben, dus men loopt regelmatig over van de ene naar de andere kant en weer terug. Dinsdag moest in de vergadering van schepenen een grote stapel dossiers worden goedgekeurd, maar na vijf minuten stonden de heren weer buiten, omdat ze ruzie hadden gekregen. Zo blijven die dossiers weer een week liggen. Dacht u dat die mensen een bedrijf hier naar toe konden halen? We hebben sinds de mijnsluiting een negatieve groei. Hier gebeurt niets!”

Maasmechelen is samen met Hasselt, Genk en Beringen een van de vier gemeenten in Belgisch Limburg en een van de vijftien in heel Vlaanderen waar de kansarmoede zo hoog is, dat de deelregering dit jaar en komend jaar een extra ondersteuning van telkens veertig miljoen frank heeft toegezegd. “Dit jaar hebben we de helft bestemd voor het integratiebeleid. Daar hebben de mensen niet zoveel problemen mee, maar het volgend jaar wordt het een stuk moeilijker als ik nog eens de helft vraag. Dan moet ik goede cijfers op tafel leggen”, zegt migrantencoördinator Kwanten. De cijfers spreken nu nog voor zich: 18,5 procent van de totale beroepsbevolking is werkloos. De buitenlanders maken ruim vier keer zoveel kans werkloos te worden als een Belg, die zonder problemen in Nederland bij DSM of Volvo kan gaan werken.

“Tot voor twee jaar hadden we het idee dat we ons beter niet met de migranten konden bemoeien. Als je eraan begint, maak je meer problemen los dan je oplost, dachten we. Nu denken we: als wij er niets aan doen, komen anderen de situatie misbruiken. Ik hou mijn hart vast als het Vlaams Blok hier een flink figuur vindt, die met een lijst gaat deelnemen aan verkiezingen.”

Het zijn vooral de jongeren die de gevolgen van de mijnsluiting ondervinden, legt Peter Kohlbacher uit, zelf de kleinzoon van een Oostenrijkse immigrant. Als leider van een jeugdhuis ziet hij hoe moeilijk bijvoorbeeld een jonge Turk kan integreren: “Op school loopt het bijna altijd verkeerd. De jongen wordt thuis al niet gestimuleerd en hij ziet op school evenmin wat zijn toekomst is. Vroeger was dat niet zo erg, want je was toch voorbestemd voor de mijn. Nu kan hij hoogstens iets vinden via een uitzendbureau. Zodra hij daar werkt, sluit hij een lening af om een BMW te kopen, want als alle andere kanalen zijn afgesloten, is dat de enige manier om aanzien te verwerven. Maar zodra een Belg hem in die auto ziet rijden, denkt hij: die rijdt een dikke BMW van mijn centen!”