Griekenland is fel tegen een onafhankelijk Macedonië

ATHENE, 7 SEPT. Griekenland zal een onafhankelijke republiek Macedonië met als hoofdstad Skopje - nu nog onderdeel van Joegoslavië - niet erkennen als als de naam Macedonië wordt gehandhaafd, zo heeft de Griekse minister van buitenlandse zaken, Samaràs, bekendgemaakt. Morgen wordt in Macedonië een referendum gehouden over onafhandelijkheid.

De naam naam Macedonië is volgens de Griekse bewindsman te zeer verbonden met de Griekse geschiedenis. Volgens Griekenland blijkt uit historisch onderzoek dat de Macedoniërs zowel in de oudheid als in de byzantijnse tijd Grieken waren.

Maar vanuit Skopje wordt al sinds 1946 de these verdedigd dat de Macedoniërs een eigen, niet-Griekse identiteit hebben en dat delen van dit volk ook provincies van Bulgarije en Griekenland bewonen, waar zij cultureel en anderszins worden onderdrukt. De centrale regering in Belgrado gaf van tijd tot tijd steun aan deze visie, hetgeen de betrekkingen met Athene niet ten goede kwam.

In Griekenland kon men aanvankelijk de mening horen verkondigen dat het uitroepen van een - vrijwel niet levensvatbare - republiek Macedonië gunstig zou zijn voor Athene, omdat dan zelfs de geringe bijval van Belgrado voor deze aspiraties zou wegvallen en Skopje geheel machteloos zou blijven in het overeind houden van een, feitelijk non-existente, "Macedonische kwestie'. Maar de laatste tijd is men daar anders, zorgelijker, over gaan denken.

In de eerste plaats wordt steeds duidelijker, dat uitgerekend Ankara klaar staat de rol van Belgrado over te nemen. De Turkse regering geeft op alle manieren blijk van sympathie voor de Macedonische aspiraties, waarbij zij accentueert dat haar eigen "Turkse' minderheid in Noord-Griekenland eveneens wordt onderdrukt.

De Turkse president Özal maakt er geen geheim van dat de Turkse belangstelling zich verder uitstrekt, namelijk over de anderhalf miljoen islamieten in Joegoslavië, ook naar hen die goed worden behandeld. Eerder deze zomer zijn de presidenten van Bosnië-Herzegovina en van Macedonië in Ankara op bezoek geweest. Laatstgenoemde, Kiro Grigorof, kreeg van de Turken garanties betreffende steun voor zijn republiek, waarvoor Ankara een "broederlijke vriendschap' koesterde. De oprichter van de Turkse republiek, Atatürk, werd in Tessaloniki geboren en was dus in zekere zin een Macedoniër.

Zulke taal hoort men in Athene met de grootste afschuw aan. Men weet dat, vooral in Noord-Amerika - in Toronto alleen al wonen 11.000 "Macedoniërs' - en Australië kaarten worden verspreid waarop een "groot Macedonië' zich tot de Egeïsche Zee, dus Tessaloniki, uitstrekt. In een rapport van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken over mensenrechten stond vorig jaar voor het eerst kritiek op de behandeling van de "Slavomacedoniërs' in Noordwest-Griekenland, naar schatting enkele tienduizenden mensen.

Dat, aan de vooravond van het referendum Malevski, de minister van buitenlandse zaken van de "zigeunerrepubliek van Skopje' (zo schreef het populistische Atheense dagblad Avriani) door de Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken Eagleburger officieel in Washington is ontvangen, wordt in Athene als een gruwel ervaren.

Bulgarije gold in de "Macedonische kwestie', die volgens Athene geen kwestie mag heten, tot nu toe als een bondgenoot. Maar de Bulgaarse president Zelev heeft nu de Grieken ernstig teleurgesteld door aan te kondigen dat Sofia, ook al stemt het niet in met de aspiraties van Skopje, een onafhankelijke republiek Macedonië wel zal erkennen. Een voorafgaande conferentie van de ministers van buitenlandse zaken van Italië, Bulgarije en Griekenland op het Griekse eiland Santorini had nog andere verwachtingen gewekt.

Athenes enige troost is dat Milosevic, president van het vanouds bevriende Servië, Samaràs donderdag heeft verzekerd dat hij Macedoniës afscheiding niet zal gedogen. Maar de Grieken kunnen zich een fijnere bondgenoot wensen.